<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X09n0241"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 241 花严经纲目贯摄</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 241 花严经纲目贯摄</title> <author>淸 永光录集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">9</idno>.<idno type="no">241</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">花严经纲目贯摄</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01403"> <charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName> <mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping> <mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03408"> <charName>CBETA CHARACTER CB03408</charName> <mapping cb:dec="986448" type="PUA">U+F0D50</mapping> <mapping type="unicode">U+21A4B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寧-用+冉]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04846"> <charName>CBETA CHARACTER CB04846</charName> <mapping cb:dec="987886" type="PUA">U+F12EE</mapping> <mapping type="unicode">U+342B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>凶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-蹂]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15167"> <charName>CBETA CHARACTER CB15167</charName> <mapping cb:dec="998207" type="PUA">U+F3B3F</mapping> <mapping type="unicode">U+2C094</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>朦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[朦-廿+((幷-(前-刖))-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15210"> <charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName> <mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恹-厌+火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16905"> <charName>CBETA CHARACTER CB16905</charName> <mapping cb:dec="999945" type="PUA">U+F4209</mapping> <mapping type="unicode">U+289FF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[蓥-(冗-几)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-11-21T11:05:54"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0301a" n="0301a"/> <lb ed="X" n="0301a01"/> <lb ed="X" n="0301a02"/><cb:docNumber>No. 241</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0301a03"/><lb ed="R088" n="0801a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0301001" n="0301001"/>大方廣<persName>佛</persName>花严经纲目贯摄卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0301a04"/> <lb ed="X" n="0301a05"/><lb ed="R088" n="0801a02"/><byline cb:type="collector">遂<g ref="#CB03408">寧</g>廣德寺沙门 永光 录集</byline> <lb ed="X" n="0301a06"/><lb ed="R088" n="0801a03"/><byline cb:type="other">仁寿松风寺沙门 唯静 较证</byline> <lb ed="X" n="0301a07"/><lb ed="R088" n="0801a04"/><cb:div type="jing"><lg type="regular" xml:id="lgX09p0301a0701"><l>稽首花严毘卢主，</l><l>华藏莊严大导师。</l> <lb ed="X" n="0301a08"/><lb ed="R088" n="0801a05"/><l>十方菩萨微尘众，</l><l>护法诸天龙神王，</l> <lb ed="X" n="0301a09"/><lb ed="R088" n="0801a06"/><l>法界海会诸圣贤，</l><l>我今头面接足礼。</l> <lb ed="X" n="0301a10"/><lb ed="R088" n="0801a07"/><l>愿诸三宝威神力，</l><l>加被法界诸有情，</l> <lb ed="X" n="0301a11"/><lb ed="R088" n="0801a08"/><l>见闻读诵若书写，</l><l>尽得成<persName>佛</persName>超彼岸。</l> <lb ed="X" n="0301a12"/><lb ed="R088" n="0801a09"/><l>今我一念少分力，</l><l>普利沉沦诸众生，</l> <lb ed="X" n="0301a13"/><lb ed="R088" n="0801a10"/><l>一真法界真如性，</l><l>淸净莊严妙无比，</l> <lb ed="X" n="0301a14"/><lb ed="R088" n="0801a11"/><l>圣证凡心不可测，</l><l>万行功圆难思议。</l></lg> <lb ed="X" n="0301a15"/><lb ed="R088" n="0801a12"/><p xml:id="pX09p0301a1501">今将五周四分，七处九会，逐一录后。</p> <lb ed="X" n="0301a16"/><lb ed="R088" n="0801a13"/><p xml:id="pX09p0301a1601">初会菩提场，普贤为会主说<persName>如来</persName>依正法，<persName>佛</persName>放口光， <lb ed="X" n="0301a17"/><lb ed="R088" n="0801a14"/>眉间光，普贤菩萨入毘卢遮那藏身三昧，共六品。 <lb ed="X" n="0301a18"/><lb ed="R088" n="0801a15"/> 世主妙严品第一，<persName>如来</persName>现相品第二，普贤三昧品第 <lb ed="X" n="0301a19"/><lb ed="R088" n="0801a16"/>三，世界成就品第四，<name role="" type="person">华藏世界</name>品第五，毘卢遮那品 <lb ed="X" n="0301a20"/><lb ed="R088" n="0801a17"/>第六， 此六品经，为信分，为所信因果周。</p> <lb ed="X" n="0301a21"/><lb ed="R088" n="0801a18"/><p xml:id="pX09p0301a2101">二会<name role="" type="person">普光明殿</name>，文殊为会主说十信法门，<persName>佛</persName>放两足 <lb ed="X" n="0301a22"/><lb ed="R088" n="0801b01"/>轮光，此会不入定，共六品。 <persName>如来</persName>名号品第七。四圣 <lb ed="X" n="0301a23"/><lb ed="R088" n="0801b02"/>谛品第八。光明觉品第九。菩萨问明品第十。净行品 <lb ed="X" n="0301a24"/><lb ed="R088" n="0801b03"/>第十一。普贤品第十二。</p> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0301b" n="0301b"/> <lb ed="X" n="0301b01"/><lb ed="R088" n="0801b04"/><p xml:id="pX09p0301b0101">三会<name role="" type="person">忉利天</name>宫，法慧为会主，说十住法门。<persName>佛</persName>放两足 <lb ed="X" n="0301b02"/><lb ed="R088" n="0801b05"/>指光，法慧菩萨入无量方便三昧，共六品。 升须弥 <lb ed="X" n="0301b03"/><lb ed="R088" n="0801b06"/>顶品第十三。须弥偈赞品第十四。十住品第十五。梵 <lb ed="X" n="0301b04"/><lb ed="R088" n="0801b07"/>行品第十六。初发心功德品第十七。明法品第十八。</p> <lb ed="X" n="0301b05"/><lb ed="R088" n="0801b08"/><p xml:id="pX09p0301b0501">四会<name role="" type="person">夜摩天</name>宫，功德林为会主说十行法门，<persName>佛</persName>放两 <lb ed="X" n="0301b06"/><lb ed="R088" n="0801b09"/>足趺光，功德林入善思惟三昧，共四品。 升<name role="" type="person">夜摩天</name> <lb ed="X" n="0301b07"/><lb ed="R088" n="0801b10"/>宫品第十九。夜摩偈赞品第二十。十行品第二十一。 <lb ed="X" n="0301b08"/><lb ed="R088" n="0801b11"/>十无尽藏品第二十二。</p> <lb ed="X" n="0301b09"/><lb ed="R088" n="0801b12"/><p xml:id="pX09p0301b0901">五会<name role="" type="person">兜率天</name>宫，金刚幢为会主，说十迴向法门。<persName>佛</persName>放 <lb ed="X" n="0301b10"/><lb ed="R088" n="0801b13"/>两膝轮光，金刚幢菩萨入菩萨智光三昧，共三品。 <lb ed="X" n="0301b11"/><lb ed="R088" n="0801b14"/> 升<name role="" type="person">兜率天</name>宫品第二十三。兜率偈赞品第二十四。十 <lb ed="X" n="0301b12"/><lb ed="R088" n="0801b15"/>迴向品第二十五。</p> <lb ed="X" n="0301b13"/><lb ed="R088" n="0801b16"/><p xml:id="pX09p0301b1301">六会<name role="" type="person">他化天</name>宫，金刚藏为会主，说十地法门，<persName>佛</persName>放眉 <lb ed="X" n="0301b14"/><lb ed="R088" n="0801b17"/>间毫相光，<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>入智慧光明三昧，共一品。 <lb ed="X" n="0301b15"/><lb ed="R088" n="0801b18"/> 十地品第二十六。</p> <lb ed="X" n="0301b16"/><lb ed="R088" n="0802a01"/><p xml:id="pX09p0301b1601">七会<name role="" type="person">普光明殿</name>，<persName>如来</persName>为会主，说等觉妙觉法门，<persName>佛</persName>放 <lb ed="X" n="0301b17"/><lb ed="R088" n="0802a02"/>眉光口光，<persName>佛</persName>入刹那三昧，共十一品。 十定品第二 <lb ed="X" n="0301b18"/><lb ed="R088" n="0802a03"/>十七，十通品第二十八，十忍品第二十九，阿僧祇品 <lb ed="X" n="0301b19"/><lb ed="R088" n="0802a04"/>第三十，寿量品第三十一，菩萨住处品第三十二， <lb ed="X" n="0301b20"/><lb ed="R088" n="0802a05"/> 此二十六品，经为解分，为差别因果。周 <persName>佛</persName>不思议 <lb ed="X" n="0301b21"/><lb ed="R088" n="0802a06"/>法品第三十三，十身相海品第三十四，随好光明品 <lb ed="X" n="0301b22"/><lb ed="R088" n="0802a07"/>第三十五，普贤行品第三十六<note place="inline">此普贤品名平等因</note>，<persName>如来</persName>出现 <lb ed="X" n="0301b23"/><lb ed="R088" n="0802a08"/>品第三十七<note place="inline"><persName>如来</persName>出现品名平等果</note>。</p> <lb ed="X" n="0301b24"/><lb ed="R088" n="0802a09"/><p xml:id="pX09p0301b2401">八会<name role="" type="person">普光明殿</name>，普贤为会主说二千行门，此会不放 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0301c" n="0301c"/> <lb ed="X" n="0301c01"/><lb ed="R088" n="0802a10"/>光，普贤菩萨入<persName>佛</persName>花严三昧，共一品。 離世间品第 <lb ed="X" n="0301c02"/><lb ed="R088" n="0802a11"/>三十八。 此品为行分，为成行因果周。</p> <lb ed="X" n="0301c03"/><lb ed="R088" n="0802a12"/><p xml:id="pX09p0301c0301">九会誓多林<persName>如来</persName>善友，为会主说果法界，<persName>佛</persName>放眉间 <lb ed="X" n="0301c04"/><lb ed="R088" n="0802a13"/>白毫光。入法界品第三十九。此品为证分，为证入因 <lb ed="X" n="0301c05"/><lb ed="R088" n="0802a14"/>果周。</p><p xml:id="pX09p0301c0503" cb:place="inline">总名五周者：初、所信因果周；二、差别因果周；三、 <lb ed="X" n="0301c06"/><lb ed="R088" n="0802a15"/>平等因果周；四、成行因果周；五、证入因果周。</p><p xml:id="pX09p0301c0618" cb:place="inline">总名四 <lb ed="X" n="0301c07"/><lb ed="R088" n="0802a16"/>分者，初信分、二解分、三行分、四证分，是故名为七处 <lb ed="X" n="0301c08"/><lb ed="R088" n="0802a17"/>九会五周四分。一乘圆教大方廣<persName>佛</persName>花严经。</p> <lb ed="X" n="0301c09"/><lb ed="R088" n="0802a18"/><p xml:id="pX09p0301c0901">又初会说<persName>如来</persName>依正法门，表<persName>如来</persName>于菩提场阿兰若 <lb ed="X" n="0301c10"/><lb ed="R088" n="0802b01"/>处依正莊严等，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0301c11"/><lb ed="R088" n="0802b02"/><p xml:id="pX09p0301c1101">二会<name role="" type="person">普光明殿</name>，说十信法门。十信者，十种信心：一信 <lb ed="X" n="0301c12"/><lb ed="R088" n="0802b03"/>心，二念心，三慧心，四精进心，五定心，六不退心，七迴 <lb ed="X" n="0301c13"/><lb ed="R088" n="0802b04"/>向心，八护法心，九戒心，十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301002" n="0301002"/>顺心。此十心功用，後当经 <lb ed="X" n="0301c14"/><lb ed="R088" n="0802b05"/>自明。</p> <lb ed="X" n="0301c15"/><lb ed="R088" n="0802b06"/><p xml:id="pX09p0301c1501">三会<name role="" type="person">忉利天</name>宫，说十住法门。十住者，初发心住，二治 <lb ed="X" n="0301c16"/><lb ed="R088" n="0802b07"/>地住，三修行住，四生贵住，五具足方便住，六正心住， <lb ed="X" n="0301c17"/><lb ed="R088" n="0802b08"/>七不退住，八童真住，九法王子住，十灌顶住。此十住 <lb ed="X" n="0301c18"/><lb ed="R088" n="0802b09"/>法功用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0301c19"/><lb ed="R088" n="0802b10"/><p xml:id="pX09p0301c1901">四会<name role="" type="person">夜摩天</name>宫，说十行法门。十行者，一欢喜行，二饶 <lb ed="X" n="0301c20"/><lb ed="R088" n="0802b11"/>益行，三无违逆行，四无屈挠行，五无痴乱行，六善现 <lb ed="X" n="0301c21"/><lb ed="R088" n="0802b12"/>行，七无著行，八难得行，九善法行，十真实行。此十行 <lb ed="X" n="0301c22"/><lb ed="R088" n="0802b13"/>法功用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0301c23"/><lb ed="R088" n="0802b14"/><p xml:id="pX09p0301c2301">五、会<name role="" type="person">兜率天</name>宫，说十迴向法门。十迴向者：一、救护一 <lb ed="X" n="0301c24"/><lb ed="R088" n="0802b15"/>切众生離众生相迴向；二、不壞迴向；三、等一切诸<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0302a" n="0302a"/> <lb ed="X" n="0302a01"/><lb ed="R088" n="0802b16"/>迴向；四、至一切处迴向；五、无尽功德藏迴向；六、入一 <lb ed="X" n="0302a02"/><lb ed="R088" n="0802b17"/>切平等善根迴向；七、等随顺一切众生迴向；八、真如 <lb ed="X" n="0302a03"/><lb ed="R088" n="0802b18"/>相迴向；九、无著无缚解脱迴向；十、入法界无尽迴向。 <lb ed="X" n="0302a04"/><lb ed="R088" n="0803a01"/>此十迴向法功用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0302a05"/><lb ed="R088" n="0803a02"/><p xml:id="pX09p0302a0501">六会<name role="" type="person">他化天</name>宫，说十地法门。十地者，一欢喜地，二離 <lb ed="X" n="0302a06"/><lb ed="R088" n="0803a03"/>垢地，三发光地，四<g ref="#CB08504">焰</g>慧地，五难勝地，六现前地，七远 <lb ed="X" n="0302a07"/><lb ed="R088" n="0803a04"/>行地，八不动地，九善慧地，十法雲地。此十地法功用， <lb ed="X" n="0302a08"/><lb ed="R088" n="0803a05"/>後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0302a09"/><lb ed="R088" n="0803a06"/><p xml:id="pX09p0302a0901">七、再会<name role="" type="person">普光明殿</name>，<persName>如来</persName>为说等觉、妙觉法门。等觉者， <lb ed="X" n="0302a10"/><lb ed="R088" n="0803a07"/>前十地以後十一地，入等觉位，受<persName>佛</persName>职，功与<persName>佛</persName>齐，觉 <lb ed="X" n="0302a11"/><lb ed="R088" n="0803a08"/>行圆满故。妙觉者，妙明觉性，与<persName>佛</persName>无别，功齐<persName>佛</persName>果，无 <lb ed="X" n="0302a12"/><lb ed="R088" n="0803a09"/>二无别故。十地至十一地，无功用力，位至极果故<note place="inline">但此 <lb ed="X" n="0302a13"/><lb ed="R088" n="0803a10"/>会在八禅天说，经文未至</note>。</p> <lb ed="X" n="0302a14"/><lb ed="R088" n="0803a11"/><p xml:id="pX09p0302a1401">八、三会<name role="" type="person">普光明殿</name>，普贤为会主，说二千行门，因普慧 <lb ed="X" n="0302a15"/><lb ed="R088" n="0803a12"/>菩萨二百问，谓：何等为菩萨摩诃萨依？何等为奇特？ <lb ed="X" n="0302a16"/><lb ed="R088" n="0803a13"/>何等为行？何等为善知识？何等为勤精进？何等为心 <lb ed="X" n="0302a17"/><lb ed="R088" n="0803a14"/>得安稳？何等为成就众生？何等为戒？何等为自知受 <lb ed="X" n="0302a18"/><lb ed="R088" n="0803a15"/>记？何等为入菩萨？何等为入<persName>如来</persName>至？何等为坐道场 <lb ed="X" n="0302a19"/><lb ed="R088" n="0803a16"/>时现奇特相？何故示降魔？何等为成<persName>如来</persName>力？云何转 <lb ed="X" n="0302a20"/><lb ed="R088" n="0803a17"/>法轮得白净法？何故<persName>如来</persName>、应、正等觉示般涅槃？善哉！ <lb ed="X" n="0302a21"/><lb ed="R088" n="0803a18"/><persName>佛</persName>子！如是等法，愿为演说， 总有二百问之法门。此 <lb ed="X" n="0302a22"/><lb ed="R088" n="0803b01"/>问头尾二十问，略叙名目，如经自具。</p> <lb ed="X" n="0302a23"/><lb ed="R088" n="0803b02"/><p xml:id="pX09p0302a2301">尔时，普贤菩萨告普慧菩萨等诸菩萨摩诃萨：<persName>佛</persName>子！ <lb ed="X" n="0302a24"/><lb ed="R088" n="0803b03"/>菩萨摩诃萨有十种依、十种奇特、十种行、十种善知 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0302b" n="0302b"/> <lb ed="X" n="0302b01"/><lb ed="R088" n="0803b04"/>识、十种勤精进、十种心得安稳、十种成就众生、十种 <lb ed="X" n="0302b02"/><lb ed="R088" n="0803b05"/>戒、十种自知受记法、十种入诸菩萨。菩萨以此普入 <lb ed="X" n="0302b03"/><lb ed="R088" n="0803b06"/>三世<persName>如来</persName><note place="inline">至</note><persName>如来</persName>、应、正等觉观十義故，示般涅槃。以 <lb ed="X" n="0302b04"/><lb ed="R088" n="0803b07"/>上经文各一类问，以十种答，总有二千答法门，故名 <lb ed="X" n="0302b05"/><lb ed="R088" n="0803b08"/>甁写。二千酬後，当经自明。</p> <lb ed="X" n="0302b06"/><lb ed="R088" n="0803b09"/><p xml:id="pX09p0302b0601">九、会誓多林<persName>如来</persName>善友为会主说果法界入法界品。 <lb ed="X" n="0302b07"/><lb ed="R088" n="0803b10"/><persName>如来</persName>善友者，文殊、普贤、弥勒，此三者是。<name role="" type="person">文殊师利</name>在 <lb ed="X" n="0302b08"/><lb ed="R088" n="0803b11"/>誓多林大宝莊严善住楼阁，辞<persName>佛</persName>南行，与十方无边 <lb ed="X" n="0302b09"/><lb ed="R088" n="0803b12"/>刹海诸大菩萨、诸声闻众，同行南往，经历人间，至福 <lb ed="X" n="0302b10"/><lb ed="R088" n="0803b13"/>城东，住莊严幢<name role="" type="person">娑罗林</name>中大塔庙处。<name role="" type="person">文殊师利</name>与同 <lb ed="X" n="0302b11"/><lb ed="R088" n="0803b14"/>来菩萨，说普照法界修多罗者根本智，明彻遍周。随 <lb ed="X" n="0302b12"/><lb ed="R088" n="0803b15"/>根遍故，百万亿那由他不可说修多罗以为眷属，劝 <lb ed="X" n="0302b13"/><lb ed="R088" n="0803b16"/>诸菩萨发阿耨多罗三藐三菩提心。时福城东有五 <lb ed="X" n="0302b14"/><lb ed="R088" n="0803b17"/>百优婆塞，大智为首；五百优婆夷，大慧为首；五百童 <lb ed="X" n="0302b15"/><lb ed="R088" n="0803b18"/>子，善财为首；五百童女，<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b1501" n="0302b1501"/><anchor xml:id="beg0302b1501" n="0302b1501"/>普<anchor xml:id="end0302b1501"/>贤为首。诣<name role="" type="person">文殊师利</name>所，修 <lb ed="X" n="0302b16"/><lb ed="R088" n="0804a01"/>敬<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b1601" n="0302b1601"/><anchor xml:id="beg0302b1601" n="0302b1601"/>已<anchor xml:id="end0302b1601"/>毕，各坐一面。<name role="" type="person">文殊师利</name>观察善财善根因缘，说 <lb ed="X" n="0302b17"/><lb ed="R088" n="0804a02"/>种种法要。善财闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b1701" n="0302b1701"/><anchor xml:id="beg0302b1701" n="0302b1701"/>已<anchor xml:id="end0302b1701"/>，欢喜顶授。善财复问：先发阿耨 <lb ed="X" n="0302b18"/><lb ed="R088" n="0804a03"/>多罗三藐三菩提心，云何修菩萨道？云何行菩萨行？ <lb ed="X" n="0302b19"/><lb ed="R088" n="0804a04"/><name role="" type="person">文殊师利</name>命善财南行，往勝乐国妙峰山德雲比丘 <lb ed="X" n="0302b20"/><lb ed="R088" n="0804a05"/>所，当为汝说。自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b2001" n="0302b2001"/><anchor xml:id="beg0302b2001" n="0302b2001"/>已<anchor xml:id="end0302b2001"/>後，历一百一十城五十三善知 <lb ed="X" n="0302b21"/><lb ed="R088" n="0804a06"/>识所，问道行法，各说法门，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0302b22"/><lb ed="R088" n="0804a07"/><p xml:id="pX09p0302b2201">五十三善知识者，为首善知识，<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨主根 <lb ed="X" n="0302b23"/><lb ed="R088" n="0804a08"/>本智。</p><p xml:id="pX09p0302b2303" cb:place="inline">第一善知识德雲比丘，主十住中初发心住所 <lb ed="X" n="0302b24"/><lb ed="R088" n="0804a09"/>得解脱法门，名：忆念一切诸<persName>佛</persName>境界智慧光明普见 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0302c" n="0302c"/> <lb ed="X" n="0302c01"/><lb ed="R088" n="0804a10"/>法门。</p><p xml:id="pX09p0302c0103" cb:place="inline">第二善知识海门国，海雲比丘主治地住所 <lb ed="X" n="0302c02"/><lb ed="R088" n="0804a11"/>得解脱法门，名：普眼法门。</p><p xml:id="pX09p0302c0211" cb:place="inline">第三善知识，海岸聚落 <lb ed="X" n="0302c03"/><lb ed="R088" n="0804a12"/>善住比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302001" n="0302001"/>修行住所得解脱门，名普速疾供养诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0302c04"/><lb ed="R088" n="0804a13"/>成就众生无碍解脱门。</p><p xml:id="pX09p0302c0410" cb:place="inline">第四善知识，达里鼻茶国 <lb ed="X" n="0302c05"/><lb ed="R088" n="0804a14"/>弥伽长者主生贵住所得解脱门，名菩萨妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302002" n="0302002"/>者陀罗 <lb ed="X" n="0302c06"/><lb ed="R088" n="0804a15"/>尼光明法门。</p><p xml:id="pX09p0302c0606" cb:place="inline">第五善知识住林城解脱长者主具 <lb ed="X" n="0302c07"/><lb ed="R088" n="0804a16"/>足方便住所得解脱门，名：<persName>如来</persName>无碍莊严解脱门。</p> <lb ed="X" n="0302c08"/><lb ed="R088" n="0804a17"/><p xml:id="pX09p0302c0801">第六善知识，<name role="" type="person">阎浮提</name>畔海幢比丘主正心住所得解 <lb ed="X" n="0302c09"/><lb ed="R088" n="0804a18"/>脱法门，名十般若波罗蜜三昧光明法门。</p><p xml:id="pX09p0302c0917" cb:place="inline">第七善 <lb ed="X" n="0302c10"/><lb ed="R088" n="0804b01"/>知识海潮处休捨优婆夷主不退住所得解脱门，名： <lb ed="X" n="0302c11"/><lb ed="R088" n="0804b02"/>一切解脱门。</p><p xml:id="pX09p0302c1106" cb:place="inline">第八善知识海潮处毘目瞿沙仙人 <lb ed="X" n="0302c12"/><lb ed="R088" n="0804b03"/>主童真住所得解脱门，名：菩萨无勝幢解脱门。</p><p xml:id="pX09p0302c1219" cb:place="inline">第 <lb ed="X" n="0302c13"/><lb ed="R088" n="0804b04"/>九善知识！伊沙那聚落勝热婆罗门主法王子住所 <lb ed="X" n="0302c14"/><lb ed="R088" n="0804b05"/>得解脱门，名：菩萨无尽轮解脱门。</p><p xml:id="pX09p0302c1414" cb:place="inline">第十善知识师 <lb ed="X" n="0302c15"/><lb ed="R088" n="0804b06"/>子奋迅城慈行童女主灌顶住所得解脱门，名：般若 <lb ed="X" n="0302c16"/><lb ed="R088" n="0804b07"/>波罗蜜普莊严门。</p><p xml:id="pX09p0302c1608" cb:place="inline">以上十善知识，主十住法门功 <lb ed="X" n="0302c17"/><lb ed="R088" n="0804b08"/>行法用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0302c18"/><lb ed="R088" n="0804b09"/><p xml:id="pX09p0302c1801">第二十行法门，十善知识。</p><p xml:id="pX09p0302c1811" cb:place="inline">第一善知识三目国善 <lb ed="X" n="0302c19"/><lb ed="R088" n="0804b10"/>见比丘主欢喜行所得法门，名：菩萨随顺灯解脱门。</p> <lb ed="X" n="0302c20"/><lb ed="R088" n="0804b11"/><p xml:id="pX09p0302c2001">第二善知识，名：闻国自在童子主饶益行；所得法 <lb ed="X" n="0302c21"/><lb ed="R088" n="0804b12"/>门，名：一切功巧大神通智光明法门。</p><p xml:id="pX09p0302c2115" cb:place="inline">第三善知识 <lb ed="X" n="0302c22"/><lb ed="R088" n="0804b13"/>海住城具足优婆夷主无违逆行所得法门，名：无尽 <lb ed="X" n="0302c23"/><lb ed="R088" n="0804b14"/>福德藏解脱门。</p><p xml:id="pX09p0302c2307" cb:place="inline">第四善知识大兴城明智居士主 <lb ed="X" n="0302c24"/><lb ed="R088" n="0804b15"/>无屈挠行所得法门，名随意出生福德藏解脱门。</p> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0303a" n="0303a"/> <lb ed="X" n="0303a01"/><lb ed="R088" n="0804b16"/><p xml:id="pX09p0303a0101">第五善知识狮子宫城宝髻长者主離痴乱行所得 <lb ed="X" n="0303a02"/><lb ed="R088" n="0804b17"/>法门，名：菩萨无尽福德宝藏解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a0215" cb:place="inline">第六、善知识！ <lb ed="X" n="0303a03"/><lb ed="R088" n="0804b18"/>藤根国普眼长者主善现行所得法门，名：令一切众 <lb ed="X" n="0303a04"/><lb ed="R088" n="0805a01"/>生普见诸<persName>佛</persName>欢喜门。</p><p xml:id="pX09p0303a0409" cb:place="inline">第七善知识多罗幢城无厌 <lb ed="X" n="0303a05"/><lb ed="R088" n="0805a02"/>足王主无著行所得法门，名：如幻解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a0517" cb:place="inline">第八、妙 <lb ed="X" n="0303a06"/><lb ed="R088" n="0805a03"/>光城大光王善知识主难得行所得法门，名：菩萨大 <lb ed="X" n="0303a07"/><lb ed="R088" n="0805a04"/>慈为首随顺世间三昧解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a0713" cb:place="inline">第九善知识安住 <lb ed="X" n="0303a08"/><lb ed="R088" n="0805a05"/>王都不动优婆夷主善法行所得法门，名：求一切法 <lb ed="X" n="0303a09"/><lb ed="R088" n="0805a06"/>无厌足三昧光明解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a0911" cb:place="inline">第十、善知识！都萨罗城 <lb ed="X" n="0303a10"/><lb ed="R088" n="0805a07"/>出家遍行外道主真实行所得法门，名：至一切处菩 <lb ed="X" n="0303a11"/><lb ed="R088" n="0805a08"/>萨解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a1105" cb:place="inline">以上十善知识，主十行法门，行法功用， <lb ed="X" n="0303a12"/><lb ed="R088" n="0805a09"/>後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0303a13"/><lb ed="R088" n="0805a10"/><p xml:id="pX09p0303a1301">第三十迴向法门。十善知识！</p><p xml:id="pX09p0303a1312" cb:place="inline">第一善知识廣大国 <lb ed="X" n="0303a14"/><lb ed="R088" n="0805a11"/>鬻香长者，主救护一切众生離众生相迴向所得法 <lb ed="X" n="0303a15"/><lb ed="R088" n="0805a12"/>门，名：调和香法解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a1510" cb:place="inline">第二善知识楼阁城婆施 <lb ed="X" n="0303a16"/><lb ed="R088" n="0805a13"/>罗船师主不壞迴向所得法门，名：大悲幢行解脱门。</p> <lb ed="X" n="0303a17"/><lb ed="R088" n="0805a14"/><p xml:id="pX09p0303a1701">第三善知识可乐城无上勝长者主等一切<persName>佛</persName>迴 <lb ed="X" n="0303a18"/><lb ed="R088" n="0805a15"/>向所得法门，名：至一切处修菩萨淸净法解脱门。</p> <lb ed="X" n="0303a19"/><lb ed="R088" n="0805a16"/><p xml:id="pX09p0303a1901">第四善知识！迦陵林城狮子嚬呻比丘尼主，至一切 <lb ed="X" n="0303a20"/><lb ed="R088" n="0805a17"/>处迴向所得法门，名：成就一切智解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a2017" cb:place="inline">第五善 <lb ed="X" n="0303a21"/><lb ed="R088" n="0805a18"/>知识险难国<name role="" type="person">婆须密</name>女主无尽功德藏迴向所得法 <lb ed="X" n="0303a22"/><lb ed="R088" n="0805b01"/>门，名：菩萨離贪欲际解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a2212" cb:place="inline">第六善知识善度城 <lb ed="X" n="0303a23"/><lb ed="R088" n="0805b02"/><g ref="#CB16014">鞞</g>瑟胝罗居士主，随顺坚固一切善根迴向所得法 <lb ed="X" n="0303a24"/><lb ed="R088" n="0805b03"/>门，名菩萨所有<persName>佛</persName>不涅槃解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303a2414" cb:place="inline">第七、善知识！補 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0303b" n="0303b"/> <lb ed="X" n="0303b01"/><lb ed="R088" n="0805b04"/>陀洛山观世音菩萨主，随顺一切众生迴向所得法 <lb ed="X" n="0303b02"/><lb ed="R088" n="0805b05"/>门，名：大悲行解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b0209" cb:place="inline">第八、善知识正趣菩萨主真 <lb ed="X" n="0303b03"/><lb ed="R088" n="0805b06"/>如相迴向所得法门，名：菩萨普门速疾行解脱门。</p> <lb ed="X" n="0303b04"/><lb ed="R088" n="0805b07"/><p xml:id="pX09p0303b0401">第九善知识堕罗钵底城大天神主无缚无著解脱 <lb ed="X" n="0303b05"/><lb ed="R088" n="0805b08"/>迴向所得法门，名：雲网解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b0513" cb:place="inline">第十、善知识菩提 <lb ed="X" n="0303b06"/><lb ed="R088" n="0805b09"/>场安住神主等法界无量迴向所得法门，名：不可壞 <lb ed="X" n="0303b07"/><lb ed="R088" n="0805b10"/>智慧藏解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b0707" cb:place="inline">以上十善知识，主十迴向法门，行 <lb ed="X" n="0303b08"/><lb ed="R088" n="0805b11"/>法功用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0303b09"/><lb ed="R088" n="0805b12"/><p xml:id="pX09p0303b0901">第四十地法门，十善知识。</p><p xml:id="pX09p0303b0911" cb:place="inline">第一善知识，<name role="" type="person">迦毘罗</name>城 <lb ed="X" n="0303b10"/><lb ed="R088" n="0805b13"/>婆珊婆演底夜神主欢喜地，所得法门，名：破一切众 <lb ed="X" n="0303b11"/><lb ed="R088" n="0805b14"/>生痴暗法光明解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b1110" cb:place="inline">第二善知识菩提场普得 <lb ed="X" n="0303b12"/><lb ed="R088" n="0805b15"/>净光夜神主離垢地，所得法门，名：菩萨寂静禅定乐 <lb ed="X" n="0303b13"/><lb ed="R088" n="0805b16"/>善遊步解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b1307" cb:place="inline">第三、善知识菩提场右边喜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303001" n="0303001"/>自观 <lb ed="X" n="0303b14"/><lb ed="R088" n="0805b17"/>察众生夜神主发光地所得法门，名：普喜幢解脱门。</p> <lb ed="X" n="0303b15"/><lb ed="R088" n="0805b18"/><p xml:id="pX09p0303b1501">第四、善知识众会中普救众生妙德夜神主<g ref="#CB08504">焰</g>慧 <lb ed="X" n="0303b16"/><lb ed="R088" n="0806a01"/>地所得解脱法门，名：菩萨普现一切世间调伏众生 <lb ed="X" n="0303b17"/><lb ed="R088" n="0806a02"/>解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b1704" cb:place="inline">第五善知识！去此不远，寂静音海夜神主 <lb ed="X" n="0303b18"/><lb ed="R088" n="0806a03"/>难勝地，所得法门，名：念念出生廣大喜莊严解脱门。</p> <lb ed="X" n="0303b19"/><lb ed="R088" n="0806a04"/><p xml:id="pX09p0303b1901">第六、善知识！<persName>如来</persName>会中守护一切城主夜神主现 <lb ed="X" n="0303b20"/><lb ed="R088" n="0806a05"/>前地所得法门，名：甚深自在妙音解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b2017" cb:place="inline">第七、善 <lb ed="X" n="0303b21"/><lb ed="R088" n="0806a06"/>知识<persName>佛</persName>会中开敷一切树花夜神主远行地所得法 <lb ed="X" n="0303b22"/><lb ed="R088" n="0806a07"/>门，名：菩萨出生廣大喜光明解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b2215" cb:place="inline">第八、善知识 <lb ed="X" n="0303b23"/><lb ed="R088" n="0806a08"/>道场中大愿精进力救护一切众生夜神主不动地 <lb ed="X" n="0303b24"/><lb ed="R088" n="0806a09"/>所得法门，名：教化众生令生善根解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303b2417" cb:place="inline">第九、善 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0303c" n="0303c"/> <lb ed="X" n="0303c01"/><lb ed="R088" n="0806a10"/>智识<name role="" type="person">阎浮提</name>岚毘尼园、妙德圆满光夜神主善慧地 <lb ed="X" n="0303c02"/><lb ed="R088" n="0806a11"/>所得法门，名：菩萨于无量劫遍一切处示现受生自 <lb ed="X" n="0303c03"/><lb ed="R088" n="0806a12"/>在解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c0305" cb:place="inline">第十善知识，<name role="" type="person">迦毘罗</name>城瞿波女主法雲 <lb ed="X" n="0303c04"/><lb ed="R088" n="0806a13"/>地所得法门，名观察菩萨三昧海解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c0417" cb:place="inline">以上十 <lb ed="X" n="0303c05"/><lb ed="R088" n="0806a14"/>善知识，主十地位行法功用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0303c06"/><lb ed="R088" n="0806a15"/><p xml:id="pX09p0303c0601">第五十一地法门，十善知识。</p><p xml:id="pX09p0303c0612" cb:place="inline">第一、此世界中摩耶 <lb ed="X" n="0303c07"/><lb ed="R088" n="0806a16"/>夫人主，从悲起智幻生成<persName>佛</persName>门；所得法门，名：菩萨大 <lb ed="X" n="0303c08"/><lb ed="R088" n="0806a17"/>愿智幻解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c0807" cb:place="inline">第二善知识！<name role="" type="person">三十三天</name>正念天王 <lb ed="X" n="0303c09"/><lb ed="R088" n="0806a18"/>女，名：天主光主智悲自在正念诸法无失现前门；所 <lb ed="X" n="0303c10"/><lb ed="R088" n="0806b01"/>得法门，名：无碍念淸净解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c1013" cb:place="inline">第三善知识，迦毘 <lb ed="X" n="0303c11"/><lb ed="R088" n="0806b02"/>罗城遍友童子师主遍满十方世法师笵门。</p><p xml:id="pX09p0303c1118" cb:place="inline">第四 <lb ed="X" n="0303c12"/><lb ed="R088" n="0806b03"/>善知识善知众艺童子主遍周十方字智门，所得法 <lb ed="X" n="0303c13"/><lb ed="R088" n="0806b04"/>门名善知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303002" n="0303002"/>验艺菩萨般若波罗蜜解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c1317" cb:place="inline">第五善 <lb ed="X" n="0303c14"/><lb ed="R088" n="0806b05"/>知识贤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303003" n="0303003"/>圣优婆夷，主世间一切正邪吉<g ref="#CB04846">凶</g>诸方便<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303004" n="0303004"/>拔 <lb ed="X" n="0303c15"/><lb ed="R088" n="0806b06"/>術师筮，博说一切总达利生门，所得法门名无依处 <lb ed="X" n="0303c16"/><lb ed="R088" n="0806b07"/>道场解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c1606" cb:place="inline">第六善知识！南方沃田城，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303005" n="0303005"/>以坚固解 <lb ed="X" n="0303c17"/><lb ed="R088" n="0806b08"/>脱长者主处世无著念淸净解脱门；所得法门，名：无 <lb ed="X" n="0303c18"/><lb ed="R088" n="0806b09"/>著念淸净莊严解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c1810" cb:place="inline">第七善知识沃田城妙月 <lb ed="X" n="0303c19"/><lb ed="R088" n="0806b10"/>长者主处世净智光明门；所得法门，名：智光解脱门。</p> <lb ed="X" n="0303c20"/><lb ed="R088" n="0806b11"/><p xml:id="pX09p0303c2001">第八善知识！南方出生城无勝军长者主，无相法 <lb ed="X" n="0303c21"/><lb ed="R088" n="0806b12"/>中得无尽相门，所得法门名无尽相解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c2118" cb:place="inline">第九 <lb ed="X" n="0303c22"/><lb ed="R088" n="0806b13"/>善知识出生城南法聚落最寂静婆罗门主诚愿语 <lb ed="X" n="0303c23"/><lb ed="R088" n="0806b14"/>门；所得法门，名：诚愿语解脱门。</p><p xml:id="pX09p0303c2313" cb:place="inline">第十善知识妙意 <lb ed="X" n="0303c24"/><lb ed="R088" n="0806b15"/>华门城德生童子、有德童女主，智悲圆满处世幻住 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0304a" n="0304a"/> <lb ed="X" n="0304a01"/><lb ed="R088" n="0806b16"/>门；所得法门，名：处世幻住解脱门。</p><p xml:id="pX09p0304a0114" cb:place="inline">此上十善知识， <lb ed="X" n="0304a02"/><lb ed="R088" n="0806b17"/>各主一法门，行法功用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0304a03"/><lb ed="R088" n="0806b18"/><p xml:id="pX09p0304a0301">又<name role="" type="person">文殊师利</name>为首善知识，主根本不动智门；普贤菩 <lb ed="X" n="0304a04"/><lb ed="R088" n="0807a01"/>萨，主悲愿万行门；弥勒菩萨，主圆满<persName>佛</persName>果门。此三善 <lb ed="X" n="0304a05"/><lb ed="R088" n="0807a02"/>知识，及前五十位善知识，共为五十三善知识。善财 <lb ed="X" n="0304a06"/><lb ed="R088" n="0807a03"/>童子，次第亲近，得法圆满。五十三位阶级法门，一一 <lb ed="X" n="0304a07"/><lb ed="R088" n="0807a04"/>亲证，一生成<persName>佛</persName>。行法功用，後当经自明。</p> <lb ed="X" n="0304a08"/><lb ed="R088" n="0807a05"/><p xml:id="pX09p0304a0801">又，初会菩提场中，<persName>佛</persName>放口光、眉间光，有<persName>佛</persName>刹微尘数， <lb ed="X" n="0304a09"/><lb ed="R088" n="0807a06"/>一一复有<persName>佛</persName>刹微尘数光明以为眷属。其光悉具众 <lb ed="X" n="0304a10"/><lb ed="R088" n="0807a07"/>妙宝色，普照十方，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0304001" n="0304001"/>名：一亿<persName>佛</persName>刹微尘数世界海。彼世 <lb ed="X" n="0304a11"/><lb ed="R088" n="0807a08"/>界海诸菩萨众，于光明中，各得见此花藏莊严世界 <lb ed="X" n="0304a12"/><lb ed="R088" n="0807a09"/>海。以<persName>佛</persName>神力，其光于彼一切菩萨众会之前而说颂 <lb ed="X" n="0304a13"/><lb ed="R088" n="0807a10"/>言：</p> <lb ed="X" n="0304a14"/><lb ed="R088" n="0807a11"/><p xml:id="pX09p0304a1401">二、会<name role="" type="person">普光明殿</name>。<persName>佛</persName>放两足轮光，有百亿光明，照此三 <lb ed="X" n="0304a15"/><lb ed="R088" n="0807a12"/>千大千世界百亿<name role="" type="person">阎浮提</name>、百亿弗婆提、百亿瞿耶尼、 <lb ed="X" n="0304a16"/><lb ed="R088" n="0807a13"/>百亿<name role="" type="person">鬱单越</name>、百亿大海、百亿<name role="" type="person">轮围山</name>、百亿菩萨受生、 <lb ed="X" n="0304a17"/><lb ed="R088" n="0807a14"/>百亿菩萨出家、百亿<persName>如来</persName>成正觉、百亿<persName>如来</persName>转法轮、 <lb ed="X" n="0304a18"/><lb ed="R088" n="0807a15"/>百亿<persName>如来</persName>入涅槃、百亿<name role="" type="person">须弥山</name>王、百亿四天王众天、 <lb ed="X" n="0304a19"/><lb ed="R088" n="0807a16"/>百亿<name role="" type="person">三十三天</name>、百亿<name role="" type="person">夜摩天</name>、百亿<name role="" type="person">兜率天</name>、百亿化乐 <lb ed="X" n="0304a20"/><lb ed="R088" n="0807a17"/>天、百亿<name role="" type="person">他化自在天</name>、百亿梵众天、百亿光音天、百亿 <lb ed="X" n="0304a21"/><lb ed="R088" n="0807a18"/>遍净天、百亿<name role="" type="person">廣果天</name>、百亿色究竟天；其中所有，悉皆 <lb ed="X" n="0304a22"/><lb ed="R088" n="0807b01"/>明现。如此处，见<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>坐宝莲花藏狮子之座，十<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0304a23"/><lb ed="R088" n="0807b02"/>刹微尘数菩萨所共围绕；其百亿<name role="" type="person">阎浮提</name>中，百亿如 <lb ed="X" n="0304a24"/><lb ed="R088" n="0807b03"/>来亦如是坐。悉以<persName>佛</persName>神力故，十方各有一大菩萨，一 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0304b" n="0304b"/> <lb ed="X" n="0304b01"/><lb ed="R088" n="0807b04"/>一各与十<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨俱，来诣<persName>佛</persName>所，其名曰： <lb ed="X" n="0304b02"/><lb ed="R088" n="0807b05"/><name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨等。</p><p xml:id="pX09p0304b0208" cb:place="inline">尔时，光明过此世界，遍照东方十 <lb ed="X" n="0304b03"/><lb ed="R088" n="0807b06"/><persName>佛</persName>国土；南、西、北方，四维、上、下，亦复如是。彼一一世界 <lb ed="X" n="0304b04"/><lb ed="R088" n="0807b07"/>中，皆有百亿<name role="" type="person">阎浮提</name>，乃至百亿色究竟天；其中所有， <lb ed="X" n="0304b05"/><lb ed="R088" n="0807b08"/>悉皆明现。如此处，见<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>坐莲花藏狮子之座，十 <lb ed="X" n="0304b06"/><lb ed="R088" n="0807b09"/><persName>佛</persName>刹微尘数菩萨所共围绕；彼一一世界中，各有百 <lb ed="X" n="0304b07"/><lb ed="R088" n="0807b10"/>亿<name role="" type="person">阎浮提</name>、百亿<persName>如来</persName>，亦如是坐。悉以<persName>佛</persName>神力故，十方 <lb ed="X" n="0304b08"/><lb ed="R088" n="0807b11"/>各有一大菩萨，一一各与十<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨俱， <lb ed="X" n="0304b09"/><lb ed="R088" n="0807b12"/>来诣<persName>佛</persName>所。其大菩萨，谓：<name role="" type="person">文殊师利</name>等；所从来国，谓：金 <lb ed="X" n="0304b10"/><lb ed="R088" n="0807b13"/>色世界等；本所事<persName>佛</persName>，谓：不动智<persName>如来</persName>等。尔时，一切处 <lb ed="X" n="0304b11"/><lb ed="R088" n="0807b14"/><name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨，各于<persName>佛</persName>所，同时发声，说此颂言：</p><p xml:id="pX09p0304b1119" cb:place="inline">尔时， <lb ed="X" n="0304b12"/><lb ed="R088" n="0807b15"/>光明过十世界，遍照东方百世界，南、西、北方，四维、上、 <lb ed="X" n="0304b13"/><lb ed="R088" n="0807b16"/>下，亦复如是。彼诸世界中，皆有百亿<name role="" type="person">阎浮提</name>，乃至百 <lb ed="X" n="0304b14"/><lb ed="R088" n="0807b17"/>亿色究竟天，其中所有，悉皆明现，乃至说此颂言，与 <lb ed="X" n="0304b15"/><lb ed="R088" n="0807b18"/>上来文，亦复如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1508" cb:place="inline">尔时，光明过百世界，遍照东方千 <lb ed="X" n="0304b16"/><lb ed="R088" n="0808a01"/>世界，南、西、北方，四维、上、下，亦复如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1615" cb:place="inline">尔时，光明过千 <lb ed="X" n="0304b17"/><lb ed="R088" n="0808a02"/>世界，遍照东方十千世界，南、西、北方，四维、上、下，亦复 <lb ed="X" n="0304b18"/><lb ed="R088" n="0808a03"/>如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1803" cb:place="inline">尔时，光明过十千世界，遍照东方百千世界，南、 <lb ed="X" n="0304b19"/><lb ed="R088" n="0808a04"/>西、北方，四维、上、下，亦复如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1912" cb:place="inline">尔时，光明过百千世界， <lb ed="X" n="0304b20"/><lb ed="R088" n="0808a05"/>遍照东方百万世界，南、西、北方，四维、上、下，亦复如是。</p> <lb ed="X" n="0304b21"/><lb ed="R088" n="0808a06"/><p xml:id="pX09p0304b2101">尔时，光明过百万世界，遍照东方一亿世界，南、西、北 <lb ed="X" n="0304b22"/><lb ed="R088" n="0808a07"/>方，四维、上、下，亦复如是。</p><p xml:id="pX09p0304b2210" cb:place="inline">尔时，光明过一亿世界，遍照 <lb ed="X" n="0304b23"/><lb ed="R088" n="0808a08"/>东方十亿世界；南、西、北方，四维、上、下，亦复如是。﹂尔时， <lb ed="X" n="0304b24"/><lb ed="R088" n="0808a09"/>光明过十亿世界，遍照东方百亿世界、千亿世界、百 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0304c" n="0304c"/> <lb ed="X" n="0304c01"/><lb ed="R088" n="0808a10"/>千亿世界、那由他亿世界、百那由他亿世界、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0304002" n="0304002"/>十那由 <lb ed="X" n="0304c02"/><lb ed="R088" n="0808a11"/>他亿世界，如是无数无量、无边无等、不可数、不可称、 <lb ed="X" n="0304c03"/><lb ed="R088" n="0808a12"/>不可思、不可量、不可说，尽法界、虚空界所有世界；南、 <lb ed="X" n="0304c04"/><lb ed="R088" n="0808a13"/>西、北方，四维、上、下，亦复如是。彼一一世界中，皆有百 <lb ed="X" n="0304c05"/><lb ed="R088" n="0808a14"/>亿<name role="" type="person">阎浮提</name>，乃至百亿色究竟天，其中所有，悉皆明现。 <lb ed="X" n="0304c06"/><lb ed="R088" n="0808a15"/>彼一一<name role="" type="person">阎浮提</name>中，悉见<persName>如来</persName>坐莲花藏狮子之座，十 <lb ed="X" n="0304c07"/><lb ed="R088" n="0808a16"/><persName>佛</persName>刹微尘数菩萨所共围绕。悉以<persName>佛</persName>神力故，十方各 <lb ed="X" n="0304c08"/><lb ed="R088" n="0808a17"/>有一大菩萨，一一各与十<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨俱，来 <lb ed="X" n="0304c09"/><lb ed="R088" n="0808a18"/>诣<persName>佛</persName>所。其大菩萨，谓：<name role="" type="person">文殊师利</name>等；所从来国，谓：金色 <lb ed="X" n="0304c10"/><lb ed="R088" n="0808b01"/>世界等；本所事<persName>佛</persName>，谓：不动智<persName>佛</persName>等。两时，一切处文殊 <lb ed="X" n="0304c11"/><lb ed="R088" n="0808b02"/>师利菩萨，各于<persName>佛</persName>所，同时发声，说此颂言：﹂此上十段 <lb ed="X" n="0304c12"/><lb ed="R088" n="0808b03"/>文中，表<persName>佛</persName>光明所过世界。所照世界，即是光明觉品 <lb ed="X" n="0304c13"/><lb ed="R088" n="0808b04"/>中<name role="" type="person">普光明殿</name>所放光明，遍照法界、虚空界，无有穷尽， <lb ed="X" n="0304c14"/><lb ed="R088" n="0808b05"/>如经自具。</p> <lb ed="X" n="0304c15"/><lb ed="R088" n="0808b06"/><p xml:id="pX09p0304c1501">三会<name role="" type="person">忉利天</name>宫，<persName>佛</persName>放两足指光，有百千亿妙色光明， <lb ed="X" n="0304c16"/><lb ed="R088" n="0808b07"/>普照十方一切世界，须弥顶上<name role="" type="person">帝释宫</name>中，<persName>佛</persName>及大众 <lb ed="X" n="0304c17"/><lb ed="R088" n="0808b08"/>靡不皆现。</p> <lb ed="X" n="0304c18"/><lb ed="R088" n="0808b09"/><p xml:id="pX09p0304c1801">四会<name role="" type="person">夜摩天</name>宫，<persName>佛</persName>放两足轮光，有百千亿妙色光明， <lb ed="X" n="0304c19"/><lb ed="R088" n="0808b10"/>普照十方一切世界；夜摩宫中，<persName>佛</persName>及大众靡不皆现。﹂ <lb ed="X" n="0304c20"/><lb ed="R088" n="0808b11"/>五会<name role="" type="person">兜率天</name>宫，<persName>佛</persName>放两膝轮光，有百千亿那由他不 <lb ed="X" n="0304c21"/><lb ed="R088" n="0808b12"/>思议大光明，一一光明皆有不思议色、不思议光，照 <lb ed="X" n="0304c22"/><lb ed="R088" n="0808b13"/>不思议无边法界；以<persName>佛</persName>神力出大妙音，其音演畅百 <lb ed="X" n="0304c23"/><lb ed="R088" n="0808b14"/>千亿那由他不思议赞颂，超诸世间所有言词，出世 <lb ed="X" n="0304c24"/><lb ed="R088" n="0808b15"/>善根之所成就。</p> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0305a" n="0305a"/> <lb ed="X" n="0305a01"/><lb ed="R088" n="0808b16"/><p xml:id="pX09p0305a0101">六会<name role="" type="person">他化天</name>宫，<persName>佛</persName>放眉间毫相光，名菩萨力<g ref="#CB08504">焰</g>明，有 <lb ed="X" n="0305a02"/><lb ed="R088" n="0808b17"/>百千阿僧祇光明以为眷属，普照十方一切世界靡 <lb ed="X" n="0305a03"/><lb ed="R088" n="0808b18"/>不周遍，三恶道苦皆得休息；又照一切<persName>如来</persName>众会，显 <lb ed="X" n="0305a04"/><lb ed="R088" n="0809a01"/>现诸<persName>佛</persName>不思议力；又照十方一切世界一切诸<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0305a05"/><lb ed="R088" n="0809a02"/>加说法菩萨之身，作是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a0501" n="0305a0501"/><anchor xml:id="beg0305a0501" n="0305a0501"/>已<anchor xml:id="end0305a0501"/>，于上虚空中成大光明 <lb ed="X" n="0305a06"/><lb ed="R088" n="0809a03"/>雲网台而住。十方诸<persName>佛</persName>悉亦如是，从眉间出淸净光 <lb ed="X" n="0305a07"/><lb ed="R088" n="0809a04"/>明，其光名号、眷属、作业悉同于此；又亦照此娑婆世 <lb ed="X" n="0305a08"/><lb ed="R088" n="0809a05"/>界<persName>佛</persName>及大众，幷<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>身狮子座<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a0801" n="0305a0801"/><anchor xml:id="beg0305a0801" n="0305a0801"/>已<anchor xml:id="end0305a0801"/>，于上虚空 <lb ed="X" n="0305a09"/><lb ed="R088" n="0809a06"/>中成大光明雲网台。时，光台中以诸<persName>佛</persName>威神力故，而 <lb ed="X" n="0305a10"/><lb ed="R088" n="0809a07"/>说颂言：</p> <lb ed="X" n="0305a11"/><lb ed="R088" n="0809a08"/><p xml:id="pX09p0305a1101">七会<name role="" type="person">普光明殿</name>，<persName>佛</persName>放眉间白毫相光，有大光明，名：如 <lb ed="X" n="0305a12"/><lb ed="R088" n="0809a09"/>来出现，无量百千亿那由他阿僧祇光明以为眷属。 <lb ed="X" n="0305a13"/><lb ed="R088" n="0809a10"/>其光普照十方尽虚空遍法界一切世界，右绕十迊， <lb ed="X" n="0305a14"/><lb ed="R088" n="0809a11"/>显现<persName>如来</persName>无量自在，觉悟无量诸菩萨众，震动一切 <lb ed="X" n="0305a15"/><lb ed="R088" n="0809a12"/>十方世界，除灭一切诸恶道苦，映蔽一切诸魔宫殿， <lb ed="X" n="0305a16"/><lb ed="R088" n="0809a13"/>显示一切诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>坐菩提座成<persName>等正觉</persName>。又口中放 <lb ed="X" n="0305a17"/><lb ed="R088" n="0809a14"/>大光明，名：无碍无畏，百千亿阿僧祇光明以为眷属， <lb ed="X" n="0305a18"/><lb ed="R088" n="0809a15"/>普照十方尽虚空遍法界一切世界，右绕十迊，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0305001" n="0305001"/>显现 <lb ed="X" n="0305a19"/><lb ed="R088" n="0809a16"/>十方尽虚空遍法界一切世界，右绕十迊，显现<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0305a20"/><lb ed="R088" n="0809a17"/>种种自在，开悟无量诸众生等，震动一切十方世界， <lb ed="X" n="0305a21"/><lb ed="R088" n="0809a18"/>除灭一切诸恶道苦，乃至众会道场。作是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a2101" n="0305a2101"/><anchor xml:id="beg0305a2101" n="0305a2101"/>已<anchor xml:id="end0305a2101"/>，而来 <lb ed="X" n="0305a22"/><lb ed="R088" n="0809b01"/>右绕菩萨众会，入普贤菩萨口。其光入<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a2201" n="0305a2201"/><anchor xml:id="beg0305a2201" n="0305a2201"/>已<anchor xml:id="end0305a2201"/>，普贤菩萨 <lb ed="X" n="0305a23"/><lb ed="R088" n="0809b02"/>身及狮子座，过于本时及诸菩萨身座百倍。</p> <lb ed="X" n="0305a24"/><lb ed="R088" n="0809b03"/><p xml:id="pX09p0305a2401">八会俱在<name role="" type="person">普光明殿</name>，不复重放光明。</p> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0305b" n="0305b"/> <lb ed="X" n="0305b01"/><lb ed="R088" n="0809b04"/><p xml:id="pX09p0305b0101">九会，誓多林<persName>佛</persName>放眉间白毫相大光明，名：普照三世 <lb ed="X" n="0305b02"/><lb ed="R088" n="0809b05"/>法界门，以不可说<persName>佛</persName>刹微尘数光明而为眷属，普照 <lb ed="X" n="0305b03"/><lb ed="R088" n="0809b06"/>十方一切世界海诸<persName>佛</persName>国土。时，誓多林菩萨大众，悉 <lb ed="X" n="0305b04"/><lb ed="R088" n="0809b07"/>见一切尽法界、虚空界一切<persName>佛</persName>刹，一一微尘中各有 <lb ed="X" n="0305b05"/><lb ed="R088" n="0809b08"/>一切<persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>国土，种种名、种种色、种种淸 <lb ed="X" n="0305b06"/><lb ed="R088" n="0809b09"/>净、种种莊严，各各不同，悉皆明现。</p><p xml:id="pX09p0305b0614" cb:place="inline">此上七处九会， <lb ed="X" n="0305b07"/><lb ed="R088" n="0809b10"/><persName>佛</persName>放光明，种种名相，具如经说以竟。</p> <lb ed="X" n="0305b08"/><lb ed="R088" n="0809b11"/><p xml:id="pX09p0305b0801">又初会菩提场所叙当会之众，普贤菩萨及十普菩 <lb ed="X" n="0305b09"/><lb ed="R088" n="0809b12"/>萨为一类众，二海月光大明菩萨等十<persName>佛</persName>刹微尘数 <lb ed="X" n="0305b10"/><lb ed="R088" n="0809b13"/>菩萨为一类众，又华髻莊严身众神至主地神共六 <lb ed="X" n="0305b11"/><lb ed="R088" n="0809b14"/>类神，各领一<persName>佛</persName>刹微尘数众，又主药神至主林神共 <lb ed="X" n="0305b12"/><lb ed="R088" n="0809b15"/>十三类神，各领无量无边无数之众，又八部八类众， <lb ed="X" n="0305b13"/><lb ed="R088" n="0809b16"/>日天子、月天子二类共为十类众，各领无量无边无 <lb ed="X" n="0305b14"/><lb ed="R088" n="0809b17"/>数之众，又十重天王为十类众，各领无量无边无数 <lb ed="X" n="0305b15"/><lb ed="R088" n="0809b18"/>之众，又菩提树内流光众，又宫殿楼阁内众，又菩萨 <lb ed="X" n="0305b16"/><lb ed="R088" n="0810a01"/>身毛孔内光中众，又<persName>如来</persName>宝座内光中众，又<persName>佛</persName>眉间 <lb ed="X" n="0305b17"/><lb ed="R088" n="0810a02"/>白毫光中众，以上五类众各领无量无边无数之众， <lb ed="X" n="0305b18"/><lb ed="R088" n="0810a03"/>又从普贤菩萨起至<persName>佛</persName>眉间白毫光中众止，总共四 <lb ed="X" n="0305b19"/><lb ed="R088" n="0810a04"/>十六类菩萨神天等众，俱在菩提场当会中，众数无 <lb ed="X" n="0305b20"/><lb ed="R088" n="0810a05"/>尽极。</p> <lb ed="X" n="0305b21"/><lb ed="R088" n="0810a06"/><p xml:id="pX09p0305b2101">二会<name role="" type="person">普光明殿</name>，<persName>如来</persName>放光，集十方众：金色世界文殊 <lb ed="X" n="0305b22"/><lb ed="R088" n="0810a07"/>师利菩萨、妙色世界觉首菩萨、莲花色世界财首菩 <lb ed="X" n="0305b23"/><lb ed="R088" n="0810a08"/>萨、薝蔔花色世界宝首菩萨、优钵罗花色世界功德 <lb ed="X" n="0305b24"/><lb ed="R088" n="0810a09"/>首菩萨、金色世界目首菩萨、宝色世界精进首菩萨、 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0305c" n="0305c"/> <lb ed="X" n="0305c01"/><lb ed="R088" n="0810a10"/>金刚色世界法首菩萨、玻璃色世界智首菩萨、平等 <lb ed="X" n="0305c02"/><lb ed="R088" n="0810a11"/>色世界贤首菩萨。此十世界，此十菩萨，一一各领<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0305c03"/><lb ed="R088" n="0810a12"/>刹微尘数诸菩萨，来诣<persName>佛</persName>所；十方共有十<persName>佛</persName>刹微尘 <lb ed="X" n="0305c04"/><lb ed="R088" n="0810a13"/>数诸菩萨众，来集于会。<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨为首，表十信 <lb ed="X" n="0305c05"/><lb ed="R088" n="0810a14"/>法门。</p> <lb ed="X" n="0305c06"/><lb ed="R088" n="0810a15"/><p xml:id="pX09p0305c0601">三会须弥顶上<name role="" type="person">帝释天</name>宫，<persName>如来</persName>放光，集十方众。十方 <lb ed="X" n="0305c07"/><lb ed="R088" n="0810a16"/>各有一大菩萨，所谓：因陀罗花世界法慧菩萨、波头 <lb ed="X" n="0305c08"/><lb ed="R088" n="0810a17"/>摩华世界一切慧菩萨、宝华世界勝慧菩萨、优钵罗 <lb ed="X" n="0305c09"/><lb ed="R088" n="0810a18"/>华世界功德慧菩萨、金刚华世界精进慧菩萨、妙香 <lb ed="X" n="0305c10"/><lb ed="R088" n="0810b01"/>华世界善慧菩萨、悦意华世界智慧菩萨、阿卢那华 <lb ed="X" n="0305c11"/><lb ed="R088" n="0810b02"/>世界真实慧菩萨、<name role="" type="person">那罗陀</name>华世界无上慧菩萨、虚空 <lb ed="X" n="0305c12"/><lb ed="R088" n="0810b03"/>华世界坚固慧菩萨。如是十方十世界十菩萨，一一 <lb ed="X" n="0305c13"/><lb ed="R088" n="0810b04"/>各领<persName>佛</persName>刹微尘数菩萨，皆从百<persName>佛</persName>刹微尘数世界国 <lb ed="X" n="0305c14"/><lb ed="R088" n="0810b05"/>土外而来集会。十方共有十<persName>佛</persName>刹微尘数众，法慧菩 <lb ed="X" n="0305c15"/><lb ed="R088" n="0810b06"/>萨为首，表十住法门。</p> <lb ed="X" n="0305c16"/><lb ed="R088" n="0810b07"/><p xml:id="pX09p0305c1601">四会<name role="" type="person">夜摩天</name>宫，<persName>如来</persName>放光，集十方众。十方各有一大 <lb ed="X" n="0305c17"/><lb ed="R088" n="0810b08"/>菩萨，所谓：亲慧世界功德林菩萨、幢慧世界慧林菩 <lb ed="X" n="0305c18"/><lb ed="R088" n="0810b09"/>萨、宝慧世界勝林菩萨、勝慧世界无畏林菩萨、灯慧 <lb ed="X" n="0305c19"/><lb ed="R088" n="0810b10"/>世界惭愧林菩萨、金刚慧世界精进林菩萨、安乐慧 <lb ed="X" n="0305c20"/><lb ed="R088" n="0810b11"/>世界力林菩萨、日慧世界行林菩萨、净慧世界觉林 <lb ed="X" n="0305c21"/><lb ed="R088" n="0810b12"/>菩萨、梵慧世界智林菩萨。如是十方十世界十菩萨， <lb ed="X" n="0305c22"/><lb ed="R088" n="0810b13"/>一一各领<persName>佛</persName>刹微尘数菩萨，皆从十万<persName>佛</persName>刹微尘数 <lb ed="X" n="0305c23"/><lb ed="R088" n="0810b14"/>国土外而来集会。十方共有十<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨 <lb ed="X" n="0305c24"/><lb ed="R088" n="0810b15"/>众，功德林菩萨为首，表十行法门。</p> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0306a" n="0306a"/> <lb ed="X" n="0306a01"/><lb ed="R088" n="0810b16"/><p xml:id="pX09p0306a0101">五会<name role="" type="person">兜率天</name>宫<persName>如来</persName>，放大光明，集十方众。十方各有 <lb ed="X" n="0306a02"/><lb ed="R088" n="0810b17"/>一大菩萨，所谓：妙宝世界金刚幢菩萨、妙乐世界坚 <lb ed="X" n="0306a03"/><lb ed="R088" n="0810b18"/>固幢菩萨、妙银世界勇猛幢菩萨、妙金世界光明幢 <lb ed="X" n="0306a04"/><lb ed="R088" n="0811a01"/>菩萨、妙摩尼世界智幢菩萨、妙金刚世界宝幢菩萨、 <lb ed="X" n="0306a05"/><lb ed="R088" n="0811a02"/>妙波头摩世界精进幢菩萨、妙优钵罗世界離垢幢 <lb ed="X" n="0306a06"/><lb ed="R088" n="0811a03"/>菩萨、妙栴檀世界星宿幢菩萨、妙香世界法幢菩萨。 <lb ed="X" n="0306a07"/><lb ed="R088" n="0811a04"/>如是十方十世界十菩萨，一一各领万<persName>佛</persName>刹微尘数 <lb ed="X" n="0306a08"/><lb ed="R088" n="0811a05"/>诸菩萨俱，皆从万<persName>佛</persName>刹微尘数国土外而来集会。十 <lb ed="X" n="0306a09"/><lb ed="R088" n="0811a06"/>方共有十万<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨众，金刚幢菩萨为 <lb ed="X" n="0306a10"/><lb ed="R088" n="0811a07"/>首，表十迴向法门。</p> <lb ed="X" n="0306a11"/><lb ed="R088" n="0811a08"/><p xml:id="pX09p0306a1101">六会<name role="" type="person">他化天</name>宫，<persName>如来</persName>放光集众，十方菩萨，金刚藏菩 <lb ed="X" n="0306a12"/><lb ed="R088" n="0811a09"/>萨而为上首。宝藏菩萨、莲花藏菩萨、<name role="" type="person">德藏菩萨</name>、莲花 <lb ed="X" n="0306a13"/><lb ed="R088" n="0811a10"/><name role="" type="person">德藏菩萨</name>、日藏菩萨、苏利耶藏菩萨、无垢月藏菩萨、 <lb ed="X" n="0306a14"/><lb ed="R088" n="0811a11"/>于一切国土普现莊严藏菩萨、毘卢遮那智藏菩萨， <lb ed="X" n="0306a15"/><lb ed="R088" n="0811a12"/>如是等与十方世界法界虚空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0306001" n="0306001"/>思一一世界中诸大 <lb ed="X" n="0306a16"/><lb ed="R088" n="0811a13"/>菩萨而来集会。<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>而为上首，表十地法门。﹂ <lb ed="X" n="0306a17"/><lb ed="R088" n="0811a14"/>七会菩提场<name role="" type="person">普光明殿</name>，<persName>佛</persName>放眉间白毫相光，普照十 <lb ed="X" n="0306a18"/><lb ed="R088" n="0811a15"/>方尽虚空遍法界一切世界，右绕十迊，显现<persName>如来</persName>无 <lb ed="X" n="0306a19"/><lb ed="R088" n="0811a16"/>量自在，觉悟无数诸菩萨众，震动一切十方世界，除 <lb ed="X" n="0306a20"/><lb ed="R088" n="0811a17"/>灭一切诸恶道苦，映蔽一切诸魔宫殿，显示一切诸 <lb ed="X" n="0306a21"/><lb ed="R088" n="0811a18"/><persName>佛</persName><persName>如来</persName>坐菩提座成<persName>等正觉</persName>及以一切众会道场。尔 <lb ed="X" n="0306a22"/><lb ed="R088" n="0811b01"/>时，<persName>世尊</persName>令普贤菩萨表十定品即是十大三昧、十通 <lb ed="X" n="0306a23"/><lb ed="R088" n="0811b02"/>品即是十种神通、十忍品即是十种忍智、<persName>佛</persName>自说阿 <lb ed="X" n="0306a24"/><lb ed="R088" n="0811b03"/>僧祇品，心王菩萨表<persName>佛</persName>寿量品、菩萨住处品、<persName>佛</persName>说诸 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0306b" n="0306b"/> <lb ed="X" n="0306b01"/><lb ed="R088" n="0811b04"/><persName>佛</persName><persName>世尊</persName><persName>佛</persName>不思议品，又普贤菩萨表<persName>佛</persName>十身相海品、 <lb ed="X" n="0306b02"/><lb ed="R088" n="0811b05"/>随好光明品、普贤行品、<persName>如来</persName>出现品。此会不集十方 <lb ed="X" n="0306b03"/><lb ed="R088" n="0811b06"/>之众，就菩提场<name role="" type="person">普光明殿</name>两会之众。</p> <lb ed="X" n="0306b04"/><lb ed="R088" n="0811b07"/><p xml:id="pX09p0306b0401">八会菩提场中<name role="" type="person">普光明殿</name>。尔时，<persName>世尊</persName>与不可说百千 <lb ed="X" n="0306b05"/><lb ed="R088" n="0811b08"/>亿那由他<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨摩诃萨俱，皆一生当 <lb ed="X" n="0306b06"/><lb ed="R088" n="0811b09"/>得阿耨多罗三藐三菩提，各从他方种种国土而共 <lb ed="X" n="0306b07"/><lb ed="R088" n="0811b10"/>来集。因普慧菩萨二百问：何等为菩萨摩诃萨依？何 <lb ed="X" n="0306b08"/><lb ed="R088" n="0811b11"/>等为奇特想？何等为行？何等为善知识？如是等二百 <lb ed="X" n="0306b09"/><lb ed="R088" n="0811b12"/>问之法门，普贤菩萨一一各以十种答，以二千答，答 <lb ed="X" n="0306b10"/><lb ed="R088" n="0811b13"/>普慧菩萨。诸菩萨总有二千答之法门，名为：甁。写二 <lb ed="X" n="0306b11"/><lb ed="R088" n="0811b14"/>千酬故，说離世间品，如经自具。</p> <lb ed="X" n="0306b12"/><lb ed="R088" n="0811b15"/><p xml:id="pX09p0306b1201">九会誓多林<persName>佛</persName>，放眉间白毫相光，集十方众，一方有 <lb ed="X" n="0306b13"/><lb ed="R088" n="0811b16"/>不可说<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨众而来集会，如是十方 <lb ed="X" n="0306b14"/><lb ed="R088" n="0811b17"/>有十不可说<persName>佛</persName>刹微尘数诸菩萨俱来集于会，如是 <lb ed="X" n="0306b15"/><lb ed="R088" n="0811b18"/>七处九会菩萨神天，各各其类，数无尽极。此会入法 <lb ed="X" n="0306b16"/><lb ed="R088" n="0812a01"/>界品，<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨表<persName>如来</persName>果德法门，命善财童子 <lb ed="X" n="0306b17"/><lb ed="R088" n="0812a02"/>经历人间一百一十城，亲近五十三大善知识，各说 <lb ed="X" n="0306b18"/><lb ed="R088" n="0812a03"/>法门，亦令善财童子一一证过五十三位等地，一生 <lb ed="X" n="0306b19"/><lb ed="R088" n="0812a04"/>成<persName>佛</persName>功行愿力，一一亲证，以为後世大心众生修行 <lb ed="X" n="0306b20"/><lb ed="R088" n="0812a05"/>式样。所以善财童子白诸善知识，我以先发阿耨多 <lb ed="X" n="0306b21"/><lb ed="R088" n="0812a06"/>罗三藐三菩提心，而未知菩萨云何学菩萨行，修菩 <lb ed="X" n="0306b22"/><lb ed="R088" n="0812a07"/>萨道，所以首亲近<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨，主根本智，于十信 <lb ed="X" n="0306b23"/><lb ed="R088" n="0812a08"/>心法门，皆从根本智起，四十种加行之位，由十住、十 <lb ed="X" n="0306b24"/><lb ed="R088" n="0812a09"/>行、十迴向、十地，此四种位中功行愿力，一一履过，至 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0306c" n="0306c"/> <lb ed="X" n="0306c01"/><lb ed="R088" n="0812a10"/>十一地等觉位，以十大法门无功用力，功圆果满，成 <lb ed="X" n="0306c02"/><lb ed="R088" n="0812a11"/><persName>等正觉</persName>。</p> <lb ed="X" n="0306c03"/><lb ed="R088" n="0812a12"/><p xml:id="pX09p0306c0301">又，初会菩提场中，普贤菩萨承<persName>佛</persName>神力入于三昧。此 <lb ed="X" n="0306c04"/><lb ed="R088" n="0812a13"/>三昧名：一切诸<persName>佛</persName>毘卢遮那<persName>如来</persName>藏身，普入一切<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0306c05"/><lb ed="R088" n="0812a14"/>平等性故；能于法界示众影像，廣大无碍同于虚空， <lb ed="X" n="0306c06"/><lb ed="R088" n="0812a15"/>法界海漩靡不随入，出生一切诸三昧法，普能包纳 <lb ed="X" n="0306c07"/><lb ed="R088" n="0812a16"/>十方法界，三世诸<persName>佛</persName>智光明海皆从此生，十方所有 <lb ed="X" n="0306c08"/><lb ed="R088" n="0812a17"/>诸安立海悉能示现，含藏一切<persName>佛</persName>力解脱、诸菩萨智， <lb ed="X" n="0306c09"/><lb ed="R088" n="0812a18"/>能令一切国土微尘普能容受无边法界，成就一切 <lb ed="X" n="0306c10"/><lb ed="R088" n="0812b01"/><persName>佛</persName>功德海，显示<persName>如来</persName>诸大愿海，一切诸<persName>佛</persName>所有法轮 <lb ed="X" n="0306c11"/><lb ed="R088" n="0812b02"/>流通护持使无断绝。如此世界中，普贤菩萨于<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0306c12"/><lb ed="R088" n="0812b03"/>前入此三昧；如是，尽法界、虚空界，十方三世微细无 <lb ed="X" n="0306c13"/><lb ed="R088" n="0812b04"/>碍廣大光明，<persName>佛</persName>眼所见、<persName>佛</persName>力能到、<persName>佛</persName>身所现一切国 <lb ed="X" n="0306c14"/><lb ed="R088" n="0812b05"/>土，及此国土所有微尘，一一尘中有世界海微尘数 <lb ed="X" n="0306c15"/><lb ed="R088" n="0812b06"/><persName>佛</persName>刹，一一刹中有世界海微尘数诸<persName>佛</persName>，一一<persName>佛</persName>前有 <lb ed="X" n="0306c16"/><lb ed="R088" n="0812b07"/>世界海微尘数普贤菩萨，皆亦入此一切诸<persName>佛</persName>毘卢 <lb ed="X" n="0306c17"/><lb ed="R088" n="0812b08"/>遮那<persName>如来</persName>藏身三昧。尔时，一一普贤菩萨，皆有十方 <lb ed="X" n="0306c18"/><lb ed="R088" n="0812b09"/>一切诸<persName>佛</persName>而现其前。彼诸<persName>如来</persName>同声赞言：善哉！善哉！ <lb ed="X" n="0306c19"/><lb ed="R088" n="0812b10"/>善男子！汝能入此一切诸<persName>佛</persName>毘卢遮那<persName>如来</persName>藏身菩 <lb ed="X" n="0306c20"/><lb ed="R088" n="0812b11"/>萨三昧。<persName>佛</persName>子！此是十方一切诸<persName>佛</persName>共加于汝，以毘卢 <lb ed="X" n="0306c21"/><lb ed="R088" n="0812b12"/>遮那<persName>如来</persName>本愿力故，亦以汝修一切诸<persName>佛</persName>行愿力故， <lb ed="X" n="0306c22"/><lb ed="R088" n="0812b13"/>而能入此三昧，令汝说法转大法轮故。</p> <lb ed="X" n="0306c23"/><lb ed="R088" n="0812b14"/><p xml:id="pX09p0306c2301">又二会，<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨说十信法门，此会不入定。</p> <lb ed="X" n="0306c24"/><lb ed="R088" n="0812b15"/><p xml:id="pX09p0306c2401">又三会<name role="" type="person">须弥山</name>顶<name role="" type="person">忉利天</name>宫说十住法门。法慧菩萨 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0307a" n="0307a"/> <lb ed="X" n="0307a01"/><lb ed="R088" n="0812b16"/>承<persName>佛</persName>威力，入菩萨无量方便三昧。以三昧力，十方各 <lb ed="X" n="0307a02"/><lb ed="R088" n="0812b17"/>千<persName>佛</persName>刹微尘数世界之外有千<persName>佛</persName>，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0307001" n="0307001"/><persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0307a03"/><lb ed="R088" n="0812b18"/>皆同一号，名曰：法慧，普现其前，告法慧菩萨言：善哉！ <lb ed="X" n="0307a04"/><lb ed="R088" n="0813a01"/>善哉！善男子！汝能入是菩萨无量方便三昧。善男子！ <lb ed="X" n="0307a05"/><lb ed="R088" n="0813a02"/>十方各千<persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>悉以神力共加于汝，又 <lb ed="X" n="0307a06"/><lb ed="R088" n="0813a03"/>是毘卢遮那<persName>如来</persName>往昔愿力、威神之力及汝所修善 <lb ed="X" n="0307a07"/><lb ed="R088" n="0813a04"/>根力故，入此三昧，令汝说法；为增长<persName>佛</persName>智故，深入法 <lb ed="X" n="0307a08"/><lb ed="R088" n="0813a05"/>界故，又与十种智。何以故？此三昧力，法如是故。是时， <lb ed="X" n="0307a09"/><lb ed="R088" n="0813a06"/>诸<persName>佛</persName>各伸右手摩法慧<name role="" type="person">菩萨顶</name>。法慧菩萨即从定起， <lb ed="X" n="0307a10"/><lb ed="R088" n="0813a07"/>告诸菩萨言：<persName>佛</persName>子！菩萨住处廣大，与法界等。是时，法 <lb ed="X" n="0307a11"/><lb ed="R088" n="0813a08"/>慧菩萨即说十住法门，如经自具。</p> <lb ed="X" n="0307a12"/><lb ed="R088" n="0813a09"/><p xml:id="pX09p0307a1201">又四会<name role="" type="person">夜摩天</name>宫说十行法门，功德林菩萨承<persName>佛</persName>神 <lb ed="X" n="0307a13"/><lb ed="R088" n="0813a10"/>力，入菩萨善思惟三昧。入是三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0307a1301" n="0307a1301"/><anchor xml:id="beg0307a1301" n="0307a1301"/>已<anchor xml:id="end0307a1301"/>，十方各过万<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0307a14"/><lb ed="R088" n="0813a11"/>刹微尘数世界外，有万<persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>，皆号：功德 <lb ed="X" n="0307a15"/><lb ed="R088" n="0813a12"/>林，而现其前，告功德林菩萨言：善哉！<persName>佛</persName>子！乃能入此 <lb ed="X" n="0307a16"/><lb ed="R088" n="0813a13"/>善思惟三昧。善男子！此是十方各万<persName>佛</persName>刹微尘数同 <lb ed="X" n="0307a17"/><lb ed="R088" n="0813a14"/>名：诸<persName>佛</persName>共加于汝，亦是毘卢遮那<persName>如来</persName>往昔愿力、威 <lb ed="X" n="0307a18"/><lb ed="R088" n="0813a15"/>神之力及诸菩萨众善根力，令汝入是三昧而演说 <lb ed="X" n="0307a19"/><lb ed="R088" n="0813a16"/>法，为增长<persName>佛</persName>智故，深入法界故，又与十种智。何以故？ <lb ed="X" n="0307a20"/><lb ed="R088" n="0813a17"/>此三昧力，法如是故。尔时，诸<persName>佛</persName>各伸右手摩功德林 <lb ed="X" n="0307a21"/><lb ed="R088" n="0813a18"/><name role="" type="person">菩萨顶</name>。时，功德林菩萨即从定起，告诸菩萨言：<persName>佛</persName>子！ <lb ed="X" n="0307a22"/><lb ed="R088" n="0813b01"/>菩萨行不思议，与法界等。功德林菩萨即说十行法 <lb ed="X" n="0307a23"/><lb ed="R088" n="0813b02"/>门，如经自具。</p> <lb ed="X" n="0307a24"/><lb ed="R088" n="0813b03"/><p xml:id="pX09p0307a2401">五会<name role="" type="person">兜率天</name>宫说十迴向法门。金刚幢菩萨承<persName>佛</persName>神 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0307b" n="0307b"/> <lb ed="X" n="0307b01"/><lb ed="R088" n="0813b04"/>力，入菩萨智光三昧。入是三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b0101" n="0307b0101"/><anchor xml:id="beg0307b0101" n="0307b0101"/>已<anchor xml:id="end0307b0101"/>，十方各过十万<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0307b02"/><lb ed="R088" n="0813b05"/>刹微尘数世界外，有十万<persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>，皆同一 <lb ed="X" n="0307b03"/><lb ed="R088" n="0813b06"/>号，名：金刚幢，而现其前，咸称赞言：善哉！善哉！善男子！ <lb ed="X" n="0307b04"/><lb ed="R088" n="0813b07"/>乃能入此菩萨智光三昧。善男子！此是十方各十万 <lb ed="X" n="0307b05"/><lb ed="R088" n="0813b08"/><persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>神力共加于汝，亦是毘卢遮那如 <lb ed="X" n="0307b06"/><lb ed="R088" n="0813b09"/>来往昔愿力、威神之力，及由汝智慧淸净故，诸菩萨 <lb ed="X" n="0307b07"/><lb ed="R088" n="0813b10"/>善根增勝故，令汝入是三昧而演说法，为令诸菩萨 <lb ed="X" n="0307b08"/><lb ed="R088" n="0813b11"/>得淸净无畏故，具无碍辩才故。尔时，诸<persName>佛</persName>即与金刚 <lb ed="X" n="0307b09"/><lb ed="R088" n="0813b12"/>幢菩萨无量智慧，又与十种无量大法门。何以故？入 <lb ed="X" n="0307b10"/><lb ed="R088" n="0813b13"/>此三昧善根力故。尔时，诸<persName>佛</persName>各以右手摩金刚幢菩 <lb ed="X" n="0307b11"/><lb ed="R088" n="0813b14"/>萨顶。金刚幢菩萨得摩顶<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1101" n="0307b1101"/><anchor xml:id="beg0307b1101" n="0307b1101"/>已<anchor xml:id="end0307b1101"/>，即从定起，告诸菩萨言： <lb ed="X" n="0307b12"/><lb ed="R088" n="0813b15"/><persName>佛</persName>子！菩萨摩诃萨有不可思议大愿充满法界，普能 <lb ed="X" n="0307b13"/><lb ed="R088" n="0813b16"/>救护一切众生，即说十迴向法门，如经自具。</p> <lb ed="X" n="0307b14"/><lb ed="R088" n="0813b17"/><p xml:id="pX09p0307b1401">又六会<name role="" type="person">他化天</name>宫说十地法门：<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>承<persName>佛</persName>神 <lb ed="X" n="0307b15"/><lb ed="R088" n="0813b18"/>力，入菩萨大智慧光明三昧。入是三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1501" n="0307b1501"/><anchor xml:id="beg0307b1501" n="0307b1501"/>已<anchor xml:id="end0307b1501"/>，即时十方 <lb ed="X" n="0307b16"/><lb ed="R088" n="0814a01"/>各过十亿<persName>佛</persName>刹微尘数世界外，各有十亿<persName>佛</persName>刹微尘 <lb ed="X" n="0307b17"/><lb ed="R088" n="0814a02"/>数诸<persName>佛</persName>，同名：金刚藏，而现其前，作如是言：善哉！善哉！ <lb ed="X" n="0307b18"/><lb ed="R088" n="0814a03"/>金刚藏！乃能入是菩萨大智慧光明三昧。善男子！此 <lb ed="X" n="0307b19"/><lb ed="R088" n="0814a04"/>是十方各十亿<persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>共加于汝，以毘卢 <lb ed="X" n="0307b20"/><lb ed="R088" n="0814a05"/>遮那<persName>如来</persName>、应、正等觉本愿力故，亦是汝勝智力故，又 <lb ed="X" n="0307b21"/><lb ed="R088" n="0814a06"/>为<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>赞说廣大无边法门得大智慧故。尔 <lb ed="X" n="0307b22"/><lb ed="R088" n="0814a07"/>时，十方诸<persName>佛</persName>各伸右手摩<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>顶。摩顶<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b2201" n="0307b2201"/><anchor xml:id="beg0307b2201" n="0307b2201"/>已<anchor xml:id="end0307b2201"/>，金 <lb ed="X" n="0307b23"/><lb ed="R088" n="0814a08"/>刚藏菩萨即从定起，普告一切菩萨众言：诸<persName>佛</persName>子！诸 <lb ed="X" n="0307b24"/><lb ed="R088" n="0814a09"/>菩萨愿善决定，无杂不可见，廣大如法界，究竟如虚 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0307c" n="0307c"/> <lb ed="X" n="0307c01"/><lb ed="R088" n="0814a10"/>空，尽未来际遍一切<persName>佛</persName>刹，救护一切众生，为一切诸 <lb ed="X" n="0307c02"/><lb ed="R088" n="0814a11"/><persName>佛</persName>所护，入过去、未来、现在诸<persName>佛</persName>智。即说十地法门，如 <lb ed="X" n="0307c03"/><lb ed="R088" n="0814a12"/>经自具。</p> <lb ed="X" n="0307c04"/><lb ed="R088" n="0814a13"/><p xml:id="pX09p0307c0401">七会。尔时，<persName>世尊</persName>在<name role="" type="person">摩竭提国</name>阿兰若法菩提场中始 <lb ed="X" n="0307c05"/><lb ed="R088" n="0814a14"/>成正觉，于<name role="" type="person">普光明殿</name>入刹那际诸<persName>佛</persName>三昧，以一切智 <lb ed="X" n="0307c06"/><lb ed="R088" n="0814a15"/>自在神通力现<persName>如来</persName>身，淸净无碍，无所依止，无有攀 <lb ed="X" n="0307c07"/><lb ed="R088" n="0814a16"/>缘，住奢摩他最极寂静，具大威德无所染著，能令见 <lb ed="X" n="0307c08"/><lb ed="R088" n="0814a17"/>者悉得开悟，随宜出兴不失于时，恒住一相所谓无 <lb ed="X" n="0307c09"/><lb ed="R088" n="0814a18"/>相。与十<persName>佛</persName>刹微尘数菩萨摩诃萨俱，靡不皆入灌顶 <lb ed="X" n="0307c10"/><lb ed="R088" n="0814b01"/>之位，具菩萨行，等于法界无量无边，获诸菩萨普见 <lb ed="X" n="0307c11"/><lb ed="R088" n="0814b02"/>三昧，大悲安稳一切众生，神通自在同于<persName>如来</persName>，智慧 <lb ed="X" n="0307c12"/><lb ed="R088" n="0814b03"/>深入演真实義，具一切智降伏众魔，令诸菩萨说十 <lb ed="X" n="0307c13"/><lb ed="R088" n="0814b04"/>定品、十通品、十忍品、寿量品、菩萨住处品、随好光明 <lb ed="X" n="0307c14"/><lb ed="R088" n="0814b05"/>品、十身相海品、普贤行品、<persName>如来</persName>出现品、于<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>自 <lb ed="X" n="0307c15"/><lb ed="R088" n="0814b06"/>说阿僧祇品、<persName>佛</persName>不思议品，共十一品。</p> <lb ed="X" n="0307c16"/><lb ed="R088" n="0814b07"/><p xml:id="pX09p0307c1601">八会、三会<name role="" type="person">普光明殿</name>。普贤菩萨摩诃萨入廣大三昧， <lb ed="X" n="0307c17"/><lb ed="R088" n="0814b08"/>名：<persName>佛</persName>华莊严；入此三昧时，十方所有一切世界六种、 <lb ed="X" n="0307c18"/><lb ed="R088" n="0814b09"/>十八相动，出大音声，靡不皆闻。然後从三昧起，因普 <lb ed="X" n="0307c19"/><lb ed="R088" n="0814b10"/>慧菩萨二百问法门，问普贤菩萨言：<persName>佛</persName>子！愿为演说 <lb ed="X" n="0307c20"/><lb ed="R088" n="0814b11"/>何等为菩萨摩诃萨依，何等为奇特想，何等为行，何 <lb ed="X" n="0307c21"/><lb ed="R088" n="0814b12"/>等为善知识等，共有二百问之法门？普贤菩萨以一 <lb ed="X" n="0307c22"/><lb ed="R088" n="0814b13"/>种问，以十种答，共有二千答之法门，如经自具。</p> <lb ed="X" n="0307c23"/><lb ed="R088" n="0814b14"/><p xml:id="pX09p0307c2301">九、会誓多林会。尔时，<persName>世尊</persName>知诸菩萨心之所念，大悲 <lb ed="X" n="0307c24"/><lb ed="R088" n="0814b15"/>为身，大悲为门，大悲为首，以大悲法而为方便，充遍 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0308a" n="0308a"/> <lb ed="X" n="0308a01"/><lb ed="R088" n="0814b16"/>虚空，入狮子嚬呻三昧。入此三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0308a0101" n="0308a0101"/><anchor xml:id="beg0308a0101" n="0308a0101"/>已<anchor xml:id="end0308a0101"/>，一切世间普皆 <lb ed="X" n="0308a02"/><lb ed="R088" n="0814b17"/>严净。于时，此大莊严楼阁忽然廣博，无有边际，金刚 <lb ed="X" n="0308a03"/><lb ed="R088" n="0814b18"/>为地，宝玉复上，无量宝华及诸摩尼普散其中，处处 <lb ed="X" n="0308a04"/><lb ed="R088" n="0815a01"/>盈满，无量众宝以为莊严。尔时，复以<persName>佛</persName>神力故，其逝 <lb ed="X" n="0308a05"/><lb ed="R088" n="0815a02"/>多林量等虚空，与不可说<persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>国土其 <lb ed="X" n="0308a06"/><lb ed="R088" n="0815a03"/>量正等，一切妙宝间错莊严，不可说宝遍佈其地，种 <lb ed="X" n="0308a07"/><lb ed="R088" n="0815a04"/>种莊严皆各有阿僧祇数，周遍十方行列莊严。时，逝 <lb ed="X" n="0308a08"/><lb ed="R088" n="0815a05"/>多林上虚空之中，亦有不可说不可思议种种莊严， <lb ed="X" n="0308a09"/><lb ed="R088" n="0815a06"/>遍满虚空，弃塞法界；又有不可说不可说诸大菩萨， <lb ed="X" n="0308a10"/><lb ed="R088" n="0815a07"/>遍满虚空，充塞法界。各各供养，各各赞歎毘卢遮那 <lb ed="X" n="0308a11"/><lb ed="R088" n="0815a08"/><persName>如来</persName>无尽法门无边功德行愿，如经自具。</p><p xml:id="pX09p0308a1117" cb:place="inline">此上表 <lb ed="X" n="0308a12"/><lb ed="R088" n="0815a09"/>七处九会<persName>世尊</persName>入定，诸大菩萨入定境量，莊严出定 <lb ed="X" n="0308a13"/><lb ed="R088" n="0815a10"/>说法之名相，各会诸<persName>佛</persName>证盟说法之仪式。大意一终， <lb ed="X" n="0308a14"/><lb ed="R088" n="0815a11"/>如经自具。</p> <lb ed="X" n="0308a15"/><lb ed="R088" n="0815a12"/><p xml:id="pX09p0308a1501">又。十玄门，六相门，赅括一经之圆融。褈褈褈褈，无尽 <lb ed="X" n="0308a16"/><lb ed="R088" n="0815a13"/>无尽，无尽无尽。</p><p xml:id="pX09p0308a1607" cb:place="inline">十玄门者：一、同时具足相应门，如 <lb ed="X" n="0308a17"/><lb ed="R088" n="0815a14"/>海之一滴，具百川味。二、廣狭自在无碍门，如一尺之 <lb ed="X" n="0308a18"/><lb ed="R088" n="0815a15"/>镜，见千里影。三、一多相容不同门，如一室千灯，光光 <lb ed="X" n="0308a19"/><lb ed="R088" n="0815a16"/>涉入。四、诸法相即自在门，如金与金色，不相捨離。五、 <lb ed="X" n="0308a20"/><lb ed="R088" n="0815a17"/>秘密隐显俱成门，如秋空片月，晦明相幷。六、微细相 <lb ed="X" n="0308a21"/><lb ed="R088" n="0815a18"/>容安立门，如琉璃之甁，盛多林子。七、因陀罗网境界 <lb ed="X" n="0308a22"/><lb ed="R088" n="0815b01"/>门，如两镜互照，传曜相写。八、托事显法生解门，如擎 <lb ed="X" n="0308a23"/><lb ed="R088" n="0815b02"/>拳竖臂，触目皆道。九、十世隔法异成门，如一多之梦， <lb ed="X" n="0308a24"/><lb ed="R088" n="0815b03"/>翱翔百年。十、主伴圆融具德门，如非辰所居，众星皆 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0308b" n="0308b"/> <lb ed="X" n="0308b01"/><lb ed="R088" n="0815b04"/>拱。具此十门，皆括一经之圆融。</p> <lb ed="X" n="0308b02"/><lb ed="R088" n="0815b05"/><p xml:id="pX09p0308b0201">又六相者，总、别、同、异、成、壞。</p><p xml:id="pX09p0308b0211" cb:place="inline">约理：一即具多，名理总； <lb ed="X" n="0308b03"/><lb ed="R088" n="0815b06"/>多即非一，名理别；互不相违，名理同；彼此不滥，名理 <lb ed="X" n="0308b04"/><lb ed="R088" n="0815b07"/>异；共相成就，名理成；各住本性，名理壞。</p><p xml:id="pX09p0308b0416" cb:place="inline">约事共为 <lb ed="X" n="0308b05"/><lb ed="R088" n="0815b08"/>一法，名事总；诸法苑然，名事别。多种不异，名事同；各 <lb ed="X" n="0308b06"/><lb ed="R088" n="0815b09"/>不相同，名事异。诸法办就，名事成；不離自位，名事壞。</p> <lb ed="X" n="0308b07"/><lb ed="R088" n="0815b10"/><p xml:id="pX09p0308b0701">又理事一对既尔，馀教義、境智、行位、因果、依正、体 <lb ed="X" n="0308b08"/><lb ed="R088" n="0815b11"/>用、人法、逆顺、感应等九对，乃至十法界具百具千等 <lb ed="X" n="0308b09"/><lb ed="R088" n="0815b12"/>百万六相，例此可知。淸凉颂曰：一则是多为总相，多 <lb ed="X" n="0308b10"/><lb ed="R088" n="0815b13"/>则非一为别相，多类自同成于异，各体别异显于同。 <lb ed="X" n="0308b11"/><lb ed="R088" n="0815b14"/>一多缘起理妙成，壞住自法恒不作，唯知境界非事 <lb ed="X" n="0308b12"/><lb ed="R088" n="0815b15"/>识，以此方便会一乘。又此六相擧一全收，犹如一珠 <lb ed="X" n="0308b13"/><lb ed="R088" n="0815b16"/>四围上下穿为六孔，孔孔相通，随入一孔，全收珠尽。 <lb ed="X" n="0308b14"/><lb ed="R088" n="0815b17"/>法眼宗益禅师颂曰：花严六相義，同中还有异，异若 <lb ed="X" n="0308b15"/><lb ed="R088" n="0815b18"/>异于同，全非诸<persName>佛</persName>意。以此六相赅括一经之理无碍、 <lb ed="X" n="0308b16"/><lb ed="R088" n="0816a01"/>事无碍，理事无碍、事事无碍，无尽无尽、圆融圆融。自 <lb ed="X" n="0308b17"/><lb ed="R088" n="0816a02"/>此以上总立纲目<anchor xml:id="nkr_note_add_0308b1701" n="0308b1701"/><anchor xml:id="beg0308b1701" n="0308b1701"/>已<anchor xml:id="end0308b1701"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0308b18"/><lb ed="R088" n="0816a03"/><p xml:id="pX09p0308b1801">又论此花藏莊严世界海者，乃毘卢遮那<persName>如来</persName>所都 <lb ed="X" n="0308b19"/><lb ed="R088" n="0816a04"/>实报无障碍土也。有十不可说<name role="" type="person">香水海</name>、十不可说世 <lb ed="X" n="0308b20"/><lb ed="R088" n="0816a05"/>界种、十不可说二十重华藏，皆在此花藏莊严世界 <lb ed="X" n="0308b21"/><lb ed="R088" n="0816a06"/>海中安佈而住。又今将华藏莊严世界海二十重名 <lb ed="X" n="0308b22"/><lb ed="R088" n="0816a07"/>相、数目，次第列明。如此世界最下方第一重<name role="" type="person">香水海</name> <lb ed="X" n="0308b23"/><lb ed="R088" n="0816a08"/>中，最中有一世界种周迊，有一<persName>佛</persName>刹微尘数世界在 <lb ed="X" n="0308b24"/><lb ed="R088" n="0816a09"/>此海中安佈而住；第二重<name role="" type="person">香水海</name>中，有二<persName>佛</persName>刹微尘 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0308c" n="0308c"/> <lb ed="X" n="0308c01"/><lb ed="R088" n="0816a10"/>数世界在此海中安佈而住；第三重<name role="" type="person">香水海</name>中，有三 <lb ed="X" n="0308c02"/><lb ed="R088" n="0816a11"/><persName>佛</persName>刹微尘数世界在此海中安佈而住；第四重香水 <lb ed="X" n="0308c03"/><lb ed="R088" n="0816a12"/>海中，有四<persName>佛</persName>刹微尘数世界在此海中安佈而住；第 <lb ed="X" n="0308c04"/><lb ed="R088" n="0816a13"/>五重<name role="" type="person">香水海</name>中，有五<persName>佛</persName>刹微尘数世界在此海中安 <lb ed="X" n="0308c05"/><lb ed="R088" n="0816a14"/>布而住；第六重<name role="" type="person">香水海</name>中，有六<persName>佛</persName>刹微尘数世界在 <lb ed="X" n="0308c06"/><lb ed="R088" n="0816a15"/>此海中安佈而住；第七褈<name role="" type="person">香水海</name>中，有七<persName>佛</persName>刹微尘 <lb ed="X" n="0308c07"/><lb ed="R088" n="0816a16"/>数世界在此海中安佈而住；第八重<name role="" type="person">香水海</name>中，有八 <lb ed="X" n="0308c08"/><lb ed="R088" n="0816a17"/><persName>佛</persName>刹微尘世界在此海中安佈而住；第九重<name role="" type="person">香水海</name> <lb ed="X" n="0308c09"/><lb ed="R088" n="0816a18"/>中，有九<persName>佛</persName>刹微尘数世界在此海中安佈而住；第十 <lb ed="X" n="0308c10"/><lb ed="R088" n="0816b01"/>重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十<persName>佛</persName>刹微尘数世界在此海中安佈 <lb ed="X" n="0308c11"/><lb ed="R088" n="0816b02"/>而住；第十一重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十一<persName>佛</persName>刹微尘数世界 <lb ed="X" n="0308c12"/><lb ed="R088" n="0816b03"/>在此海中安佈而住；第十二重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十二<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0308c13"/><lb ed="R088" n="0816b04"/>刹微尘数世界在此海中安佈而住；第十三重香水 <lb ed="X" n="0308c14"/><lb ed="R088" n="0816b05"/>海，正是此<name role="" type="person">娑婆世界</name>之中<name role="" type="person">香水海</name>，名无边妙花光，此 <lb ed="X" n="0308c15"/><lb ed="R088" n="0816b06"/>是最中央<name role="" type="person">香水海</name>。最中央世界种，名娑婆，有十三<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0308c16"/><lb ed="R088" n="0816b07"/>刹微尘数世界周迊围绕，在此海中安佈而住；第十 <lb ed="X" n="0308c17"/><lb ed="R088" n="0816b08"/>四重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十四<persName>佛</persName>刹微尘数世界，在此海中 <lb ed="X" n="0308c18"/><lb ed="R088" n="0816b09"/>安佈而住；第十五重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十五<persName>佛</persName>刹微尘数 <lb ed="X" n="0308c19"/><lb ed="R088" n="0816b10"/>世界，在此海中安佈而住；第十六重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十 <lb ed="X" n="0308c20"/><lb ed="R088" n="0816b11"/>六<persName>佛</persName>刹微尘数世界，在此海中安佈而住；第十七褈 <lb ed="X" n="0308c21"/><lb ed="R088" n="0816b12"/><name role="" type="person">香水海</name>中，有十七<persName>佛</persName>刹微尘数世界，在此海中安佈 <lb ed="X" n="0308c22"/><lb ed="R088" n="0816b13"/>而住；第十八重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十八<persName>佛</persName>刹微尘数世界， <lb ed="X" n="0308c23"/><lb ed="R088" n="0816b14"/>在此海中安佈而住；第十九重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十九<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0308c24"/><lb ed="R088" n="0816b15"/>刹微尘数世界，在此海中安佈而住；第二十重香水 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0309a" n="0309a"/> <lb ed="X" n="0309a01"/><lb ed="R088" n="0816b16"/>海中，有二十<persName>佛</persName>刹微尘数世界，在此海中安佈而住， <lb ed="X" n="0309a02"/><lb ed="R088" n="0816b17"/>此是最中央第一个二十重。如是廣说，有十不可说 <lb ed="X" n="0309a03"/><lb ed="R088" n="0816b18"/>二十重。如何为一不可说？譬如十万为一亿，十亿为 <lb ed="X" n="0309a04"/><lb ed="R088" n="0817a01"/>一兆，十兆为一京，十京为一姟；如是十十加增，为一 <lb ed="X" n="0309a05"/><lb ed="R088" n="0817a02"/>总数；如是倍倍加增，至第一百二十□大总数，为不 <lb ed="X" n="0309a06"/><lb ed="R088" n="0817a03"/>可思、不可议、不可称、不可量，故名为一不可说；乃至 <lb ed="X" n="0309a07"/><lb ed="R088" n="0817a04"/>十如是之大数，故名为十不可说，又名十阿僧祇数。 <lb ed="X" n="0309a08"/><lb ed="R088" n="0817a05"/>如是廣说，虚空无尽，法界无边；如是褈褈褈褈，无尽 <lb ed="X" n="0309a09"/><lb ed="R088" n="0817a06"/>无尽，非是凡情能可测量，为<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究竟知之 <lb ed="X" n="0309a10"/><lb ed="R088" n="0817a07"/>者也。</p> <lb ed="X" n="0309a11"/><lb ed="R088" n="0817a08"/><p xml:id="pX09p0309a1101">又重论：此第十三重中央<name role="" type="person">香水海</name>，名无边妙花光。香 <lb ed="X" n="0309a12"/><lb ed="R088" n="0817a09"/>水海外，周迊有十个，有水海周迊围绕。中央第一个 <lb ed="X" n="0309a13"/><lb ed="R088" n="0817a10"/><name role="" type="person">香水海</name>，又有一百个<name role="" type="person">香水海</name>围绕。此十一个<name role="" type="person">香水海</name>， <lb ed="X" n="0309a14"/><lb ed="R088" n="0817a11"/>如是廣说，有十不可说<name role="" type="person">香水海</name>，层层围绕。其一一香 <lb ed="X" n="0309a15"/><lb ed="R088" n="0817a12"/>水海中，安佈世界如上说。最中央十三重<name role="" type="person">香水海</name>中， <lb ed="X" n="0309a16"/><lb ed="R088" n="0817a13"/>安佈有十三<persName>佛</persName>刹微尘数世界，在此海中而住。一海 <lb ed="X" n="0309a17"/><lb ed="R088" n="0817a14"/>如是，海海皆然。此是第十三重之外，周围所论香水 <lb ed="X" n="0309a18"/><lb ed="R088" n="0817a15"/>海之十不可说<name role="" type="person">香水海</name>。馀意思之体会，总是一大香 <lb ed="X" n="0309a19"/><lb ed="R088" n="0817a16"/>水海。一重如是，二十重亦然。此是最中央第一个二 <lb ed="X" n="0309a20"/><lb ed="R088" n="0817a17"/>十重周迊，有十个二十重围绕。此中央第一个二十 <lb ed="X" n="0309a21"/><lb ed="R088" n="0817a18"/>重，又有一百个二十重围绕。此十一个二十重，廣说 <lb ed="X" n="0309a22"/><lb ed="R088" n="0817b01"/>有十不可说二十重<name role="" type="person">香水海</name>、十不可世界种。又如何 <lb ed="X" n="0309a23"/><lb ed="R088" n="0817b02"/>为二十重？如第一重，在此最下方<name role="" type="person">香水海</name>中，有一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0309a24"/><lb ed="R088" n="0817b03"/>刹微尘数世界，在此海中安佈而住。如此世界中，有 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0309b" n="0309b"/> <lb ed="X" n="0309b01"/><lb ed="R088" n="0817b04"/>四大洲，即四部洲、八中洲、数万小洲。正中是<name role="" type="person">须弥山</name>， <lb ed="X" n="0309b02"/><lb ed="R088" n="0817b05"/>有小<name role="" type="person">轮围山</name>，周迊围绕。下有地轮、水轮、金轮，即是火 <lb ed="X" n="0309b03"/><lb ed="R088" n="0817b06"/>轮。火轮下风轮，再下虚空。从地轮上，是虚空中，有日 <lb ed="X" n="0309b04"/><lb ed="R088" n="0817b07"/>月星辰空，尽入天界。此一重天，名<name role="" type="person">帝释天</name>，正名忉利 <lb ed="X" n="0309b05"/><lb ed="R088" n="0817b08"/>天。再上一重，名<name role="" type="person">夜摩天</name>。复上一重，<name role="" type="person">兜率天</name>。复上一重， <lb ed="X" n="0309b06"/><lb ed="R088" n="0817b09"/>名化乐天。复上一重，名<name role="" type="person">他化天</name>。次第而上，乃至色究 <lb ed="X" n="0309b07"/><lb ed="R088" n="0817b10"/>竟天。复上四方，皆是虚空，又名四空天。于此而止，故 <lb ed="X" n="0309b08"/><lb ed="R088" n="0817b11"/>名一重世界。一重天地，宽则东西相对七十二万里， <lb ed="X" n="0309b09"/><lb ed="R088" n="0817b12"/>南北相对六十四万里，高从地际至色究竟天止。</p> <lb ed="X" n="0309b10"/><lb ed="R088" n="0817b13"/><p xml:id="pX09p0309b1001">毘昙论云：从色究竟天放一大石山，下至<name role="" type="person">阎浮提</name>地， <lb ed="X" n="0309b11"/><lb ed="R088" n="0817b14"/>经六万五千五百三十五季，四季为一年，叩算总计 <lb ed="X" n="0309b12"/><lb ed="R088" n="0817b15"/>该一万六千五百八十三年，多三季如是之高显也。 <lb ed="X" n="0309b13"/><lb ed="R088" n="0817b16"/>又从地轮而论，深厚有六十八千由旬，叩算计该五 <lb ed="X" n="0309b14"/><lb ed="R088" n="0817b17"/>百四十四万里。又水轮高八十万由旬，共计该六十 <lb ed="X" n="0309b15"/><lb ed="R088" n="0817b18"/>四兆万里之深廣，该一百二十万三千四百五十由 <lb ed="X" n="0309b16"/><lb ed="R088" n="0818a01"/>旬，用大由旬数叩算，计该九十六兆二十七万六千 <lb ed="X" n="0309b17"/><lb ed="R088" n="0818a02"/>里。又金轮即火轮，高三十二万由旬，叩算计该二百 <lb ed="X" n="0309b18"/><lb ed="R088" n="0818a03"/>五十六万里。又风轮高一百六十万由旬，计该一百 <lb ed="X" n="0309b19"/><lb ed="R088" n="0818a04"/>二十八兆万里<note place="inline">百万名兆</note>。如是上下高大宽廣，名为一重 <lb ed="X" n="0309b20"/><lb ed="R088" n="0818a05"/><name role="" type="person">香水海</name>，一世界种，一重天地，一重地水火风四轮。如 <lb ed="X" n="0309b21"/><lb ed="R088" n="0818a06"/>是论重者，从最下第一重，如是第二重、第三重、第四 <lb ed="X" n="0309b22"/><lb ed="R088" n="0818a07"/>重，至此第十三重，上海名最中央，<name role="" type="person">香水海</name>名无边妙 <lb ed="X" n="0309b23"/><lb ed="R088" n="0818a08"/>华光，世界种名娑婆。又上第十四重，乃至第二十重， <lb ed="X" n="0309b24"/><lb ed="R088" n="0818a09"/><name role="" type="person">香水海</name>、世界种、天地风火水地四轮，此是第一个二 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0309c" n="0309c"/> <lb ed="X" n="0309c01"/><lb ed="R088" n="0818a10"/>十重次序名目。如是廣说，则有十不可说之二十重， <lb ed="X" n="0309c02"/><lb ed="R088" n="0818a11"/>尽在此花藏莊严世界海中安佈而住，上廣下狭。此 <lb ed="X" n="0309c03"/><lb ed="R088" n="0818a12"/>是论中央一大华藏莊严世界海，十方亦如有华藏 <lb ed="X" n="0309c04"/><lb ed="R088" n="0818a13"/>莊严世界海。十方刹海遍佈虚空，香海、华幢、德均義 <lb ed="X" n="0309c05"/><lb ed="R088" n="0818a14"/>等，经虽隐略，例观可知。據现相品云：此花藏莊严世 <lb ed="X" n="0309c06"/><lb ed="R088" n="0818a15"/>界海东方，次有世界海，名：淸净光莲花莊严。彼世界 <lb ed="X" n="0309c07"/><lb ed="R088" n="0818a16"/>种中，有国土，名：摩尼璎珞金刚藏，<persName>佛</persName>号：法水觉虚空 <lb ed="X" n="0309c08"/><lb ed="R088" n="0818a17"/>无边王。于彼<persName>如来</persName>大会海中，有菩萨，名：观察勝法莲 <lb ed="X" n="0309c09"/><lb ed="R088" n="0818a18"/>华幢，乃至诣<persName>佛</persName>兴供等。此文隐略。假如东方法水觉 <lb ed="X" n="0309c10"/><lb ed="R088" n="0818b01"/><persName>佛</persName>说法时，即云：此淸净光莲花莊严世界海西方，次 <lb ed="X" n="0309c11"/><lb ed="R088" n="0818b02"/>有世界海，名：莲花藏莊严。彼世界种中，有国土，名：娑 <lb ed="X" n="0309c12"/><lb ed="R088" n="0818b03"/>婆，<persName>佛</persName>号：释迦牟尼。于彼<persName>如来</persName>大会海中，有菩萨，名：弥 <lb ed="X" n="0309c13"/><lb ed="R088" n="0818b04"/>勒，来诣<persName>佛</persName>所。馀九方例此，即知刹种義均。是则总十 <lb ed="X" n="0309c14"/><lb ed="R088" n="0818b05"/>方十亿<persName>佛</persName>刹微尘数世界海、香海、浮幢，与中央世界 <lb ed="X" n="0309c15"/><lb ed="R088" n="0818b06"/>海中安立莊严，其相无异。又入法界品云：尔时，东方 <lb ed="X" n="0309c16"/><lb ed="R088" n="0818b07"/>过不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界海外，有世界，名：金登雲 <lb ed="X" n="0309c17"/><lb ed="R088" n="0818b08"/>幢，<persName>佛</persName>号：毘卢遮那勝德王。彼<persName>佛</persName>众中，有菩萨摩诃萨， <lb ed="X" n="0309c18"/><lb ed="R088" n="0818b09"/>名：毘卢遮那愿光明，来向<persName>佛</persName>所。此文则又略其世界 <lb ed="X" n="0309c19"/><lb ed="R088" n="0818b10"/>海及世界种也。亦如彼<persName>佛</persName>为主，乃云：尔时，西方过不 <lb ed="X" n="0309c20"/><lb ed="R088" n="0818b11"/>可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界海外，有世界，名：娑婆，<persName>佛</persName>号：释 <lb ed="X" n="0309c21"/><lb ed="R088" n="0818b12"/>迦牟尼。彼<persName>佛</persName>众中，有菩萨摩诃萨，名：弥勒，来向<persName>佛</persName>所。 <lb ed="X" n="0309c22"/><lb ed="R088" n="0818b13"/>馀九方亦例此。如是推之，则知十方十不可说<persName>佛</persName>刹 <lb ed="X" n="0309c23"/><lb ed="R088" n="0818b14"/>微尘数世界海，有十不可说<persName>佛</persName>刹微尘数廣大莲花 <lb ed="X" n="0309c24"/><lb ed="R088" n="0818b15"/>为所依持，如蕊香幢等。十方刹海，皆如中央一一大 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0310a" n="0310a"/> <lb ed="X" n="0310a01"/><lb ed="R088" n="0818b16"/>莲花上，各有大金刚<name role="" type="person">轮围山</name>；一一<name role="" type="person">轮围山</name>内，各有十 <lb ed="X" n="0310a02"/><lb ed="R088" n="0818b17"/>不可说<persName>佛</persName>刹微尘数<name role="" type="person">香水海</name>，如无边妙花光<name role="" type="person">香水海</name> <lb ed="X" n="0310a03"/><lb ed="R088" n="0818b18"/>等；一一<name role="" type="person">香水海</name>中，出一莲花，如一切香摩尼王莊严 <lb ed="X" n="0310a04"/><lb ed="R088" n="0819a01"/>莲花等；一一莲花上，有一世界种，如普照十方炽燃 <lb ed="X" n="0310a05"/><lb ed="R088" n="0819a02"/>宝光明世界种等；一一世界种中，皆有二十重世界， <lb ed="X" n="0310a06"/><lb ed="R088" n="0819a03"/>于中佈列，如<name role="" type="person">娑婆世界</name>八方上下诸世界等。其诸浮 <lb ed="X" n="0310a07"/><lb ed="R088" n="0819a04"/>幢，皆上齐诸宝雲，下齐诸宝地，宝地为华幢所持，华 <lb ed="X" n="0310a08"/><lb ed="R088" n="0819a05"/>幢下有大<name role="" type="person">香水海</name>。此海有二義：若此海外有<name role="" type="person">轮围山</name> <lb ed="X" n="0310a09"/><lb ed="R088" n="0819a06"/>者，则各各分际，各各名号，如普香摩尼莊严<name role="" type="person">香水海</name> <lb ed="X" n="0310a10"/><lb ed="R088" n="0819a07"/>等；下有风轮，如殊勝威光藏风轮等。若此海外无轮 <lb ed="X" n="0310a11"/><lb ed="R088" n="0819a08"/>围山者，则八方诸大华王，同在普光<name role="" type="person">香水海</name>中，如莲 <lb ed="X" n="0310a12"/><lb ed="R088" n="0819a09"/>池然，具香水瀰漫，遍周法界，莫可测其涯际矣。齐此， <lb ed="X" n="0310a13"/><lb ed="R088" n="0819a10"/>总名为一法界安立海也。</p> <lb ed="X" n="0310a14"/><lb ed="R088" n="0819a11"/><p xml:id="pX09p0310a1401">又今将<persName>佛</persName>刹微尘数名数列明。一<persName>佛</persName>刹者，于三千大 <lb ed="X" n="0310a15"/><lb ed="R088" n="0819a12"/>千世界为一<persName>佛</persName>刹，一<persName>佛</persName>之化境也。</p><p xml:id="pX09p0310a1514" cb:place="inline">又<persName>佛</persName>刹中论微 <lb ed="X" n="0310a16"/><lb ed="R088" n="0819a13"/>尘数者，将此三千大千世界内，百亿须弥，百亿四洲， <lb ed="X" n="0310a17"/><lb ed="R088" n="0819a14"/>百亿轮围，及大地等，尽皆磨为微细之尘。此数论之， <lb ed="X" n="0310a18"/><lb ed="R088" n="0819a15"/>为一<persName>佛</persName>刹微尘。以一微尘计一世界，计前所磨之尘， <lb ed="X" n="0310a19"/><lb ed="R088" n="0819a16"/>尽名一<persName>佛</persName>刹微尘数。世界经中，以世界极多，非世数 <lb ed="X" n="0310a20"/><lb ed="R088" n="0819a17"/>可纪，故每以<persName>佛</persName>刹微尘数计之，曰一<persName>佛</persName>刹尘，二<persName>佛</persName>刹 <lb ed="X" n="0310a21"/><lb ed="R088" n="0819a18"/>尘，乃至多多刹尘。以刹尘之数，或计世界，或计浮幢， <lb ed="X" n="0310a22"/><lb ed="R088" n="0819b01"/>或计<name role="" type="person">香水海</name>，或计安立海等。</p> <lb ed="X" n="0310a23"/><lb ed="R088" n="0819b02"/><p xml:id="pX09p0310a2301">研穷法界，高廣无极，展演心光，<g ref="#CB15210">恢</g><g ref="#CB16905">蓥</g>觉体，自内之外， <lb ed="X" n="0310a24"/><lb ed="R088" n="0819b03"/>从近之远，廓彻洞融，遍周法界。初从我等现居国土 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0310b" n="0310b"/> <lb ed="X" n="0310b01"/><lb ed="R088" n="0819b04"/>曰娑婆，八方有十三<persName>佛</persName>刹微尘数世界围绕，向上经 <lb ed="X" n="0310b02"/><lb ed="R088" n="0819b05"/>七褈，尘刹围绕，倍倍加增。如第二十重<name role="" type="person">香水海</name>世界 <lb ed="X" n="0310b03"/><lb ed="R088" n="0819b06"/>种，有二十<persName>佛</persName>刹微尘数世界周迊围绕，向下有十二 <lb ed="X" n="0310b04"/><lb ed="R088" n="0819b07"/>重<name role="" type="person">香水海</name>世界种，一重减一<persName>佛</persName>刹尘数围绕，褈褈减 <lb ed="X" n="0310b05"/><lb ed="R088" n="0819b08"/>微尘<persName>佛</persName>刹。如最下方第一重<name role="" type="person">香水海</name>中世界种，一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0310b06"/><lb ed="R088" n="0819b09"/>刹微尘数世界周迊围绕，如是褈褈之世界种，如是 <lb ed="X" n="0310b07"/><lb ed="R088" n="0819b10"/>东行，度一种、十种、百种、千种、万亿兆京，乃至正载数 <lb ed="X" n="0310b08"/><lb ed="R088" n="0819b11"/>种、恒河沙数种、一洲尘数、四洲尘数、须弥尘数、小千 <lb ed="X" n="0310b09"/><lb ed="R088" n="0819b12"/>尘数、中千尘数、大千尘数，如是一<persName>佛</persName>刹尘、十百千刹 <lb ed="X" n="0310b10"/><lb ed="R088" n="0819b13"/>尘，乃至正载，乃至阿僧祇刹尘，至不可说<persName>佛</persName>刹微尘 <lb ed="X" n="0310b11"/><lb ed="R088" n="0819b14"/>世界种，乃至极东大金刚山下。如东方，次南方，次右 <lb ed="X" n="0310b12"/><lb ed="R088" n="0819b15"/>旋九方亦如是，周极轮围，是为<name role="" type="person">华藏世界海</name>边疆也。 <lb ed="X" n="0310b13"/><lb ed="R088" n="0819b16"/>又复从此刹海东行，度一轮围，一轮围内有一世界 <lb ed="X" n="0310b14"/><lb ed="R088" n="0819b17"/>海，二三轮围，十百千轮围，洛叉俱胝那由他恒沙轮 <lb ed="X" n="0310b15"/><lb ed="R088" n="0819b18"/>围，小千、中千、大千尘数十<persName>佛</persName>刹尘、百千刹尘、阿僧祇 <lb ed="X" n="0310b16"/><lb ed="R088" n="0820a01"/>刹尘，乃至不可说<persName>佛</persName>刹微尘数金刚<name role="" type="person">轮围山</name>。又一轮 <lb ed="X" n="0310b17"/><lb ed="R088" n="0820a02"/>围<note place="inline">即极东方金灯雲幢世界</note>，如东，南、西、北方及四隅亦如是，共入 <lb ed="X" n="0310b18"/><lb ed="R088" n="0820a03"/>不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界海，皆竖高十九<persName>佛</persName>刹微尘 <lb ed="X" n="0310b19"/><lb ed="R088" n="0820a04"/>数世界，上齐宝雲，下齐宝地，最下极于风轮，统八极 <lb ed="X" n="0310b20"/><lb ed="R088" n="0820a05"/>为法界，安立海之边疆也。研究至此，至廣至大，无量 <lb ed="X" n="0310b21"/><lb ed="R088" n="0820a06"/>无边，斯乎似极。然犹未也，等而上之，尙有上下方故。 <lb ed="X" n="0310b22"/><lb ed="R088" n="0820a07"/>若尔，则彼华藏莊严世界海，浮幢之上，空旷无穷，复 <lb ed="X" n="0310b23"/><lb ed="R088" n="0820a08"/>有风轮<note place="inline">如平等住风轮，有<name role="" type="person">须弥山</name>微尘数持上</note>、大海<note place="inline">如普光海</note>、华幢<note place="inline">如蕊香幢</note>、刹 <lb ed="X" n="0310b24"/><lb ed="R088" n="0820a09"/>海<note place="inline">如下<name role="" type="person">华藏世界海</name></note>，如是上行，过一刹海，复过十刹海，百千 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0310c" n="0310c"/> <lb ed="X" n="0310c01"/><lb ed="R088" n="0820a10"/>万亿超诸世数，乃至不可说<persName>佛</persName>刹微尘数刹海，最上 <lb ed="X" n="0310c02"/><lb ed="R088" n="0820a11"/>方至于说<persName>佛</persName>种姓无有尽世界普智轮光明音<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0310c03"/><lb ed="R088" n="0820a12"/><note place="inline">上方尽际</note>。又复，彼华藏莊严世界海，最下风轮，名平等住， <lb ed="X" n="0310c04"/><lb ed="R088" n="0820a13"/>其风轮下，空旷莫测，复有诸浮幢<note place="inline">如宝光明种上二十层等</note>、华王 <lb ed="X" n="0310c05"/><lb ed="R088" n="0820a14"/><note place="inline">如蕊香幢</note>、香海<note place="inline">如普光海</note>、风轮<note place="inline">如殊勝威光藏等<name role="" type="person">须弥山</name>微尘数</note>，其下渡虚空， <lb ed="X" n="0310c06"/><lb ed="R088" n="0820a15"/>至第二刹海<note place="inline">下方第二世界海也</note>，又渡第三、第四、十、百、千、万，乃 <lb ed="X" n="0310c07"/><lb ed="R088" n="0820a16"/>至非世所知不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界海，最下方至 <lb ed="X" n="0310c08"/><lb ed="R088" n="0820a17"/>于一切<persName>如来</persName>圆满光普照世界虚空无碍相智幢王 <lb ed="X" n="0310c09"/><lb ed="R088" n="0820a18"/><persName>佛</persName>所<note place="inline">下方至极</note>。总法界十方而观之，则华藏周迊得八数， <lb ed="X" n="0310c10"/><lb ed="R088" n="0820b01"/>上下得二数，如竖轴水车轮状<note place="inline">上下孤竖如轴，八方周辏如幅</note>及伞 <lb ed="X" n="0310c11"/><lb ed="R088" n="0820b02"/>盖形。如是揆之，亦未可为尽。何也？今会华藏为主，而 <lb ed="X" n="0310c12"/><lb ed="R088" n="0820b03"/>十方乃有多刹尘数之伴，则上下诸<persName>佛</persName>刹海岂独无 <lb ed="X" n="0310c13"/><lb ed="R088" n="0820b04"/>伴乎？是知经文含隐。详夫上下方之刹海，一一各有 <lb ed="X" n="0310c14"/><lb ed="R088" n="0820b05"/>众多尘数刹海围绕，亦如华藏八方之数。如是则八 <lb ed="X" n="0310c15"/><lb ed="R088" n="0820b06"/>方齐等，上下相当，风轮香海褈褈相间，华王刹海行 <lb ed="X" n="0310c16"/><lb ed="R088" n="0820b07"/>行相称，譬如百千大莲花池遍立空界。呜呼！孰能纵 <lb ed="X" n="0310c17"/><lb ed="R088" n="0820b08"/>金刚翮，豁天眼光，而遊观此廣大法界者哉？即使迈 <lb ed="X" n="0310c18"/><lb ed="R088" n="0820b09"/>过斯界，四顾茫茫，而太虚空外复何物？即又复谛审 <lb ed="X" n="0310c19"/><lb ed="R088" n="0820b10"/>谛观十方刹海，亦非止此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0310c1901" n="0310c1901"/><anchor xml:id="beg0310c1901" n="0310c1901"/>已<anchor xml:id="end0310c1901"/>矣。是以诸<persName>佛</persName>境界廣 <lb ed="X" n="0310c20"/><lb ed="R088" n="0820b11"/>大无边，非入解脱得火三昧莫能见之。为启凡愚，故 <lb ed="X" n="0310c21"/><lb ed="R088" n="0820b12"/>下本经文略言毫末而<anchor xml:id="nkr_note_add_0310c2101" n="0310c2101"/><anchor xml:id="beg0310c2101" n="0310c2101"/>已<anchor xml:id="end0310c2101"/><note place="inline">下本文亦未全，尙有十品存于天竺</note>。中上本 <lb ed="X" n="0310c22"/><lb ed="R088" n="0820b13"/>经当更有馀義。信乎须弥聚笔，大海量墨，莫能书也。 <lb ed="X" n="0310c23"/><lb ed="R088" n="0820b14"/>十千尘偈，大地尘品，未足为多。原极于此，则情忘智 <lb ed="X" n="0310c24"/><lb ed="R088" n="0820b15"/>绝，廓然无思矣。噫！回视我辈，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0310001" n="0310001"/>丛尔之身心，寸灵之知 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0311a" n="0311a"/> <lb ed="X" n="0311a01"/><lb ed="R088" n="0820b16"/>觉，类夫醯鸡处于太虚，浮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311001" n="0311001"/>区流于大海。存耶？亡耶？恍 <lb ed="X" n="0311a02"/><lb ed="R088" n="0820b17"/>乎？惚乎？如梦想焉，如幻化焉，罔知所以然而然者也。 <lb ed="X" n="0311a03"/><lb ed="R088" n="0820b18"/>故经云：十方虚空生汝心中，犹如片雲点太淸裡，如 <lb ed="X" n="0311a04"/><lb ed="R088" n="0821a01"/>法界性究竟圆满遍十方故。岂欺我哉？是故理极故 <lb ed="X" n="0311a05"/><lb ed="R088" n="0821a02"/>令事廣，花大故省池深者也。</p> <lb ed="X" n="0311a06"/><lb ed="R088" n="0821a03"/><p xml:id="pX09p0311a0601">又今将此<name role="" type="person">娑婆世界</name>四大部洲之宽廣，<name role="" type="person">须弥山</name>之高 <lb ed="X" n="0311a07"/><lb ed="R088" n="0821a04"/>大名相，次第列明。此世界东西相对七十二万里，南 <lb ed="X" n="0311a08"/><lb ed="R088" n="0821a05"/>北相对六十四万里。正中有<name role="" type="person">须弥山</name>，纵廣八万四千 <lb ed="X" n="0311a09"/><lb ed="R088" n="0821a06"/>由旬，七宝所成。正中天城，名曰善见，是帝释所居。四 <lb ed="X" n="0311a10"/><lb ed="R088" n="0821a07"/>方四隅，是<name role="" type="person">三十三天</name>所居。此天正名<name role="" type="person">忉利天</name>，又名帝 <lb ed="X" n="0311a11"/><lb ed="R088" n="0821a08"/>释天。又从<name role="" type="person">须弥山</name>根上陞一万由旬，纵廣一万由旬， <lb ed="X" n="0311a12"/><lb ed="R088" n="0821a09"/>是坚手天住。复上一倍，绕山八千由旬，是持花鬘天 <lb ed="X" n="0311a13"/><lb ed="R088" n="0821a10"/>住。复上一倍，绕山四千由旬，是放逸天住。复上一倍， <lb ed="X" n="0311a14"/><lb ed="R088" n="0821a11"/>绕山四千由旬，是日月星宿天住。复上一倍，绕山四 <lb ed="X" n="0311a15"/><lb ed="R088" n="0821a12"/>千由旬，是四王天住。从此复上四万由旬至山顶，纵 <lb ed="X" n="0311a16"/><lb ed="R088" n="0821a13"/>廣四万由旬。又即从上陞四万由旬，有处如雲，七宝 <lb ed="X" n="0311a17"/><lb ed="R088" n="0821a14"/>所成，其犹大地，是<name role="" type="person">夜摩天</name>住。复上一倍，或三十二万 <lb ed="X" n="0311a18"/><lb ed="R088" n="0821a15"/>由旬，有地如雲，是<name role="" type="person">兜率天</name>住。复上一倍，或四十八万 <lb ed="X" n="0311a19"/><lb ed="R088" n="0821a16"/>由旬，有地如雲，是化乐天住。复上一倍，或六十四万 <lb ed="X" n="0311a20"/><lb ed="R088" n="0821a17"/>由旬，有地如雲，是<name role="" type="person">他化天</name>住。次第乃至色究竟天住， <lb ed="X" n="0311a21"/><lb ed="R088" n="0821a18"/>悉以皆有其地如雲。毘昙论云：色究竟天，从此天放 <lb ed="X" n="0311a22"/><lb ed="R088" n="0821b01"/>一大石山，经六万五十五百三十五季，中间无碍之 <lb ed="X" n="0311a23"/><lb ed="R088" n="0821b02"/>处，下至<name role="" type="person">阎浮提</name>地，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311002" n="0311002"/>抑算高显，总计该经若干年之久 <lb ed="X" n="0311a24"/><lb ed="R088" n="0821b03"/>远。如四季一年，四十季十年，四百季百年，四千季千 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0311b" n="0311b"/> <lb ed="X" n="0311b01"/><lb ed="R088" n="0821b04"/>年，四万季万年，如上之季，总共抑算，该一万六千三 <lb ed="X" n="0311b02"/><lb ed="R088" n="0821b05"/>百八十三年，多三季如是之高显者也。又<name role="" type="person">须弥山</name>外， <lb ed="X" n="0311b03"/><lb ed="R088" n="0821b06"/>有七褈金山，七褈<name role="" type="person">香水海</name>，次第周迊。七褈金山外，大 <lb ed="X" n="0311b04"/><lb ed="R088" n="0821b07"/>鹹水海，有四大洲，八中洲，数万小洲，遍佈安住。又鹹 <lb ed="X" n="0311b05"/><lb ed="R088" n="0821b08"/>水海外，有小<name role="" type="person">轮围山</name>，周迊围绕。此四洲等，皆一地所 <lb ed="X" n="0311b06"/><lb ed="R088" n="0821b09"/>持，是为一世界舆地之图也。又四部洲者，东<name role="" type="person">弗于逮</name>， <lb ed="X" n="0311b07"/><lb ed="R088" n="0821b10"/><name role="" type="person">南阎浮提</name>，西瞿耶尼，北<g ref="#CB15106">鬱</g>单越。又名东勝神洲，南赡 <lb ed="X" n="0311b08"/><lb ed="R088" n="0821b11"/>部洲，<name role="" type="person">西牛货洲</name>，<name role="" type="person">北俱卢洲</name>。释迦<persName>如来</persName>居<name role="" type="person">南赡部洲</name>五 <lb ed="X" n="0311b09"/><lb ed="R088" n="0821b12"/>印土之中。印土最中之地，名<name role="" type="person">迦毘罗</name>国。<name role="" type="person">净饭王</name>宫降 <lb ed="X" n="0311b10"/><lb ed="R088" n="0821b13"/>诞，应化五印土中，转大法轮，导化众生。我辈所居，是 <lb ed="X" n="0311b11"/><lb ed="R088" n="0821b14"/>此<name role="" type="person">南赡部洲</name>边疆之地，古名东震旦国，边连大海。又 <lb ed="X" n="0311b12"/><lb ed="R088" n="0821b15"/>论此界下方虚空中，有大风轮，高一百六十万由旬。 <lb ed="X" n="0311b13"/><lb ed="R088" n="0821b16"/>以大由旬数之，一由旬八十里，十由旬八百里，百由 <lb ed="X" n="0311b14"/><lb ed="R088" n="0821b17"/>旬八千里，千由旬八万里，万由旬八十万里，十万由 <lb ed="X" n="0311b15"/><lb ed="R088" n="0821b18"/>旬八百万里，又名八兆万里。如上一百六十万由旬 <lb ed="X" n="0311b16"/><lb ed="R088" n="0822a01"/>叩算，共计该一百二十八兆万里。于是风轮如是高 <lb ed="X" n="0311b17"/><lb ed="R088" n="0822a02"/>显者也，廣则与世界量等。又水轮高八十万由旬，共 <lb ed="X" n="0311b18"/><lb ed="R088" n="0822a03"/>计该六十四兆万里。如是之深宽，则与世界正等。又 <lb ed="X" n="0311b19"/><lb ed="R088" n="0822a04"/>廣一百二十万零三千四百五十由旬，总计该九十 <lb ed="X" n="0311b20"/><lb ed="R088" n="0822a05"/>六兆二十七万六千里。此是一世界而论高廣之说 <lb ed="X" n="0311b21"/><lb ed="R088" n="0822a06"/>也。又金轮高三十二万由旬，廣与水轮同。水上有风， <lb ed="X" n="0311b22"/><lb ed="R088" n="0822a07"/>吹转此水，于上成金轮，如熟乳生膏，是名金轮厚三 <lb ed="X" n="0311b23"/><lb ed="R088" n="0822a08"/>洛叉。又地轮厚六十万零八千由旬，共计该五十四 <lb ed="X" n="0311b24"/><lb ed="R088" n="0822a09"/>兆零四万里。此上四轮所论，出因本经、俱舍论、增一 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0311c" n="0311c"/> <lb ed="X" n="0311c01"/><lb ed="R088" n="0822a10"/>经、法界安立图所集，统立纲目<anchor xml:id="nkr_note_add_0311c0101" n="0311c0101"/><anchor xml:id="beg0311c0101" n="0311c0101"/>已<anchor xml:id="end0311c0101"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0311c02"/><lb ed="R088" n="0822a11"/><p xml:id="pX09p0311c0201">表赞四种法界体量形状，就情达理，依心对境。初 <lb ed="X" n="0311c03"/><lb ed="R088" n="0822a12"/>稿。</p> <lb ed="X" n="0311c04"/><lb ed="R088" n="0822a13"/><p xml:id="pX09p0311c0401">理法界。</p> <lb ed="X" n="0311c05"/><lb ed="R088" n="0822a14"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c0501"><l>理为法体，</l><l>法是理用。</l><l>体用双彰，</l><l>界为际限。</l> <lb ed="X" n="0311c06"/><lb ed="R088" n="0822a15"/><l>理本淸净，</l><l>法由理致，</l><l>理与法一，</l><l>不真何待？</l></lg> <lb ed="X" n="0311c07"/><lb ed="R088" n="0822a16"/><p xml:id="pX09p0311c0701">故经云：法界通化，一合理相。<note place="inline">偈云</note></p> <lb ed="X" n="0311c08"/><lb ed="R088" n="0822a17"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c0801"><l>性体圆明理義彰，</l><l>淸净法界界非方。</l> <lb ed="X" n="0311c09"/><lb ed="R088" n="0822a18"/><l>真如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311003" n="0311003"/>宝相空明静，</l><l>太虚不出自性光。</l></lg> <lb ed="X" n="0311c10"/><lb ed="R088" n="0822b01"/><p xml:id="pX09p0311c1001">事法界。</p> <lb ed="X" n="0311c11"/><lb ed="R088" n="0822b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c1101"><l>事因缘显，</l><l>造法由心。</l><l>界定方位，</l><l>共资<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311004" n="0311004"/>菩美。</l> <lb ed="X" n="0311c12"/><lb ed="R088" n="0822b03"/><l>事本无心，</l><l>因境成有。</l><l>事与理合，</l><l>界得其宜。</l></lg> <lb ed="X" n="0311c13"/><lb ed="R088" n="0822b04"/><p xml:id="pX09p0311c1301">故经云：事理通达，诸法无碍。<note place="inline">偈云</note></p> <lb ed="X" n="0311c14"/><lb ed="R088" n="0822b05"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c1401"><l>事无大小随圆方，</l><l>得法源底性淸凉。</l> <lb ed="X" n="0311c15"/><lb ed="R088" n="0822b06"/><l>对境因心成幻有，</l><l>因缘合離各主张。</l></lg> <lb ed="X" n="0311c16"/><lb ed="R088" n="0822b07"/><p xml:id="pX09p0311c1601">理事法界。</p> <lb ed="X" n="0311c17"/><lb ed="R088" n="0822b08"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c1701"><l>理事法三，</l><l>通别各主，</l><l>界为限齐，</l><l>其法自立。</l> <lb ed="X" n="0311c18"/><lb ed="R088" n="0822b09"/><l>三事差别，</l><l>法无定相；</l><l>界亦混乱，</l><l>事无一定。</l></lg> <lb ed="X" n="0311c19"/><lb ed="R088" n="0822b10"/><p xml:id="pX09p0311c1901">故经云：皆因无为法而有差别。<note place="inline">偈云：</note></p> <lb ed="X" n="0311c20"/><lb ed="R088" n="0822b11"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c2001"><l>三事相合法无别，</l><l>理事圆通法性阔。</l> <lb ed="X" n="0311c21"/><lb ed="R088" n="0822b12"/><l>诸法如義空法界，</l><l>无人无我无法说，</l></lg> <lb ed="X" n="0311c22"/><lb ed="R088" n="0822b13"/><p xml:id="pX09p0311c2201">事事法界。</p> <lb ed="X" n="0311c23"/><lb ed="R088" n="0822b14"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c2301"><l>事事贯通，</l><l>法法圆融。</l><l>法界安立，</l><l>归心得所。</l> <lb ed="X" n="0311c24"/><lb ed="R088" n="0822b15"/><l>事事各主，</l><l>权衡纲宗。</l><l>法界如然，</l><l>自性如然。</l></lg> <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0312a" n="0312a"/> <lb ed="X" n="0312a01"/><lb ed="R088" n="0822b16"/><p xml:id="pX09p0312a0101">故经云：实相无相，法界强名。<note place="inline">偈云</note></p> <lb ed="X" n="0312a02"/><lb ed="R088" n="0822b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0312a0201"><l>事事贯通理如然，</l><l>归心得所自在观。</l> <lb ed="X" n="0312a03"/><lb ed="R088" n="0822b18"/><l>虚空法界归性海，</l><l>尘尘刹刹法法圆。</l></lg> <lb ed="X" n="0312a04"/><lb ed="R088" n="0823a01"/><p xml:id="pX09p0312a0401">又四种无碍法界偈颂：</p> <lb ed="X" n="0312a05"/><lb ed="R088" n="0823a02"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0312a0501"><l>理障消除法性明，</l><l>淸净无为复本真。</l> <lb ed="X" n="0312a06"/><lb ed="R088" n="0823a03"/><l>实际理谛空无相，</l><l>一体同观法界身。</l> <lb ed="X" n="0312a07"/><lb ed="R088" n="0823a04"/><l>事与法合理自明，</l><l>心空及第悟圆音。</l> <lb ed="X" n="0312a08"/><lb ed="R088" n="0823a05"/><l>大地山河空中影，</l><l>二谛融通法唯心。</l> <lb ed="X" n="0312a09"/><lb ed="R088" n="0823a06"/><l>理事双彰性相明，</l><l>尘沙法界总归真。</l> <lb ed="X" n="0312a10"/><lb ed="R088" n="0823a07"/><l>虚空无尽法无尽，</l><l>理事法三共一心，</l> <lb ed="X" n="0312a11"/><lb ed="R088" n="0823a08"/><l>事事无碍法法明，</l><l>一性光中法界身。</l> <lb ed="X" n="0312a12"/><lb ed="R088" n="0823a09"/><l>静观法界唯心现，</l><l>尘尘刹刹总圆音。</l></lg> <lb ed="X" n="0312a13"/><lb ed="R088" n="0823a10"/><p xml:id="pX09p0312a1301">又一心开十种法界。</p> <lb ed="X" n="0312a14"/><lb ed="R088" n="0823a11"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0312a1401"><l>诸<persName>佛</persName>以淸净为法界，</l><l>一真法界，湛寂圆融。</l> <lb ed="X" n="0312a15"/><lb ed="R088" n="0823a12"/><l>菩萨以十度为法界，</l><l>万行莊严，利济群品。</l> <lb ed="X" n="0312a16"/><lb ed="R088" n="0823a13"/><l>圆觉以因缘为法界，</l><l>三世一念，十二流转。</l> <lb ed="X" n="0312a17"/><lb ed="R088" n="0823a14"/><l>声闻以四谛为法界，</l><l>知苦断集，漏尸结解。</l> <lb ed="X" n="0312a18"/><lb ed="R088" n="0823a15"/><l>诸天以福乐为法界，</l><l>福尽人间，散入诸趣。</l> <lb ed="X" n="0312a19"/><lb ed="R088" n="0823a16"/><l>世人以事业为法界，</l><l>功勋道德，善恶两途。</l> <lb ed="X" n="0312a20"/><lb ed="R088" n="0823a17"/><l>修罗以嗔鬥为法界，</l><l>嗔心不断，鬥诤难息。</l> <lb ed="X" n="0312a21"/><lb ed="R088" n="0823a18"/><l>畜牲以愚痴为法界，</l><l>但念水草，馀无所知。</l> <lb ed="X" n="0312a22"/><lb ed="R088" n="0823b01"/><l>饿鬼以饥须为法界。</l><l>服大咽小，针降粒米。</l> <lb ed="X" n="0312a23"/><lb ed="R088" n="0823b02"/><l>地狱以忧苦为法界，</l><l>苦多乐少，无时暂安。</l></lg> <lb ed="X" n="0312a24"/><lb ed="R088" n="0823b03"/><p xml:id="pX09p0312a2401">前立四种法界，初以理论，其事在中；次以事论，其理 <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0312b" n="0312b"/> <lb ed="X" n="0312b01"/><lb ed="R088" n="0823b04"/>在中；又次以理事合论，于事事在中；又次以事事通 <lb ed="X" n="0312b02"/><lb ed="R088" n="0823b05"/>论，具理一以贯之。所以事因理显，理由事彰，理事交 <lb ed="X" n="0312b03"/><lb ed="R088" n="0823b06"/>彻，诸法具备。若以法界论之，法界即世界之理也，世 <lb ed="X" n="0312b04"/><lb ed="R088" n="0823b07"/>界即法界之事也。以世界具一切事，法界具一切理， <lb ed="X" n="0312b05"/><lb ed="R088" n="0823b08"/>理事具备，而世界成<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b0501" n="0312b0501"/><anchor xml:id="beg0312b0501" n="0312b0501"/>已<anchor xml:id="end0312b0501"/>。世界成<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b0502" n="0312b0502"/><anchor xml:id="beg0312b0502" n="0312b0502"/>已<anchor xml:id="end0312b0502"/>，法法物物，全体显 <lb ed="X" n="0312b06"/><lb ed="R088" n="0823b09"/>露。故经云：若入欲了知，三世一切<persName>佛</persName>，应观法界性，一 <lb ed="X" n="0312b07"/><lb ed="R088" n="0823b10"/>切唯心造。所以法界称理，世界即事，理事圆通，一切 <lb ed="X" n="0312b08"/><lb ed="R088" n="0823b11"/>无碍。又以虚空而论法界，虚空无尽，法界无边，尘尘 <lb ed="X" n="0312b09"/><lb ed="R088" n="0823b12"/>刹刹无尽之法界，莫不尽在虚空之中矣。又以法界 <lb ed="X" n="0312b10"/><lb ed="R088" n="0823b13"/>而论虚空，法界无边，虚空无尽，无穷无尽之虚空，莫 <lb ed="X" n="0312b11"/><lb ed="R088" n="0823b14"/>不皆以法界而显露之。若明法界理，须会虚空意；若 <lb ed="X" n="0312b12"/><lb ed="R088" n="0823b15"/>明虚空理，实在法界中。故以法界虚空，等无差别，事 <lb ed="X" n="0312b13"/><lb ed="R088" n="0823b16"/>事无碍，法法圆融，镕成一体，一以贯之。法界如然，虚 <lb ed="X" n="0312b14"/><lb ed="R088" n="0823b17"/>空如然，自性如然，理亦如然。真空法界，法界真空，双 <lb ed="X" n="0312b15"/><lb ed="R088" n="0823b18"/>收双放，摄归实际。实际性空，量等法界。故云：三界唯 <lb ed="X" n="0312b16"/><lb ed="R088" n="0824a01"/>心，万法唯识，静观法界性，一切唯心造。又如何唯心 <lb ed="X" n="0312b17"/><lb ed="R088" n="0824a02"/>造？然法界皆因四大所显，四大有成有壞，有生有灭， <lb ed="X" n="0312b18"/><lb ed="R088" n="0824a03"/>皆是心心所发，生灭无住，操动不停，故有流转。四大 <lb ed="X" n="0312b19"/><lb ed="R088" n="0824a04"/>和合而世界成，四大散灭而世界壞，成住壞空，流转 <lb ed="X" n="0312b20"/><lb ed="R088" n="0824a05"/>无穷。所以释迦<persName>世尊</persName>，<persName>佛</persName>眼遥观，他心洞鉴，大地山河， <lb ed="X" n="0312b21"/><lb ed="R088" n="0824a06"/>微尘国土，有情无情，万物万法，天地人民，日月星辰， <lb ed="X" n="0312b22"/><lb ed="R088" n="0824a07"/>君臣父子，诗书礼乐，万德斯备。又观众生，造种种业， <lb ed="X" n="0312b23"/><lb ed="R088" n="0824a08"/>受种种苦，生老病死，无解脱时。<persName>佛</persName>观此<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b2301" n="0312b2301"/><anchor xml:id="beg0312b2301" n="0312b2301"/>已<anchor xml:id="end0312b2301"/>，顿发慈心， <lb ed="X" n="0312b24"/><lb ed="R088" n="0824a09"/>因缘时至，现大神变，从<name role="" type="person">兜率宫</name>，下降人间，<name role="" type="person">迦毘罗</name>国， <pb ed="X" xml:id="X09.0241.0312c" n="0312c"/> <lb ed="X" n="0312c01"/><lb ed="R088" n="0824a10"/>净<name role="" type="person">梵王宫</name>，降神母怀，十月诞生。<g ref="#CB01403">㘞</g>的一声，周行七步， <lb ed="X" n="0312c02"/><lb ed="R088" n="0824a11"/>目顾四方，一手指天，一手指地，自言天上天下，唯吾 <lb ed="X" n="0312c03"/><lb ed="R088" n="0824a12"/>独尊。其年<name role="" type="person">周昭王</name>二十四甲寅岁四月八日子时，十 <lb ed="X" n="0312c04"/><lb ed="R088" n="0824a13"/>九出家，三十成道，说法四十九年，谈经三百馀会，天 <lb ed="X" n="0312c05"/><lb ed="R088" n="0824a14"/>人证果，<g ref="#CB15167">朦</g>胧尽悟，一世功勋，道德斯备。其所说一切 <lb ed="X" n="0312c06"/><lb ed="R088" n="0824a15"/>法，为度一切众，随众生根性而演说之。前以一心开 <lb ed="X" n="0312c07"/><lb ed="R088" n="0824a16"/>十种法界，反复论之，法界体量形状，因众生心有八 <lb ed="X" n="0312c08"/><lb ed="R088" n="0824a17"/>万四千尘劳善恶之造作，<persName>佛</persName>谓开八万四千方便之 <lb ed="X" n="0312c09"/><lb ed="R088" n="0824a18"/>法门，以种种方便因缘譬喩言词而敷演之，对病与 <lb ed="X" n="0312c10"/><lb ed="R088" n="0824b01"/>药，令一切众生，各得出灭一切生死之众病，身心安 <lb ed="X" n="0312c11"/><lb ed="R088" n="0824b02"/>乐而证道果，皆以涅槃而灭度之。故所以法界而论 <lb ed="X" n="0312c12"/><lb ed="R088" n="0824b03"/>世界，无法不备；又以世界而论法界，无事不周。法法 <lb ed="X" n="0312c13"/><lb ed="R088" n="0824b04"/>其备，事事全周，而称大法界也。故花严经偈云：遮那 <lb ed="X" n="0312c14"/><lb ed="R088" n="0824b05"/>妙体遍，法界以为身；华藏莊严等，太虚而唯量。又偈 <lb ed="X" n="0312c15"/><lb ed="R088" n="0824b06"/>云：刹尘心量可数知，大海中水可饮尽，虚空可量风 <lb ed="X" n="0312c16"/><lb ed="R088" n="0824b07"/>可繫，无能尽歎<persName>佛</persName>功德。又云：一切有为法，如梦幻泡 <lb ed="X" n="0312c17"/><lb ed="R088" n="0824b08"/>影，如露亦如电，应作如是观。是以<note place="inline">泉</note>识浅智愚，不揣 <lb ed="X" n="0312c18"/><lb ed="R088" n="0824b09"/>鄙漏，而将四法通途论之，略以大槪名相事理，叙列 <lb ed="X" n="0312c19"/><lb ed="R088" n="0824b10"/>一番，祈诸智者，再伸发明，以示将来，廣其见闻，开发 <lb ed="X" n="0312c20"/><lb ed="R088" n="0824b11"/>慧性，得大辩才者也。</p> <lb ed="X" n="0312c21"/><lb ed="R088" n="0824b12"/><p xml:id="pX09p0312c2101">遂邑廣德寺释子 永光 泉 敬撰。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0302b1501" to="#end0302b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">普</lem><rdg wit="#wit.orig">善</rdg></app> <app from="#beg0302b1601" to="#end0302b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0302b1701" to="#end0302b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0302b2001" to="#end0302b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0305a0501" to="#end0305a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0305a0801" to="#end0305a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0305a2101" to="#end0305a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0305a2201" to="#end0305a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0307a1301" to="#end0307a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0307b0101" to="#end0307b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0307b1101" to="#end0307b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0307b1501" to="#end0307b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0307b2201" to="#end0307b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0308a0101" to="#end0308a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0308b1701" to="#end0308b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0310c1901" to="#end0310c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0310c2101" to="#end0310c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0311c0101" to="#end0311c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0312b0501" to="#end0312b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0312b0502" to="#end0312b0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0312b2301" to="#end0312b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0301001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301001">原本载天册皇帝幷沙门慧研序二章然续藏经第五套中既载该序故今省之</note> <note n="0301002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301002">顺疑愿</note> <note n="0302001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302001">修上疑脱主字</note> <note n="0302002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302002">者疑音</note> <note n="0303001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303001">自当作目</note> <note n="0303002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303002">验疑众</note> <note n="0303003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303003">圣疑勝</note> <note n="0303004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303004">拔疑技</note> <note n="0303005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303005">以字更勘</note> <note n="0304001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0304001">名疑各</note> <note n="0304002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0304002">十疑千</note> <note n="0305001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0305001">显等十八字疑衍文</note> <note n="0306001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0306001">思字更勘</note> <note n="0307001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0307001"><persName>佛</persName>字疑剩</note> <note n="0310001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0310001">丛疑蕞</note> <note n="0311001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311001">区疑沤</note> <note n="0311002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311002">抑一作叩次同</note> <note n="0311003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311003">宝或实欤</note> <note n="0311004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311004">＊善疑善（善ハ本文ニ菩トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0302b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b1501">普【CB】，善【卍续】</note> <note n="0302b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0302b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0302b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0305a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0305a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0305a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0305a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0307a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0307b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0307b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0307b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0307b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0308a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0308a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0308b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0308b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0310c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0310c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0310c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0310c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0311c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0311c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0312b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0312b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0312b0502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0312b0502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0312b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0312b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>